Στο πλαίσιο της συνάντησης για ΜMeasures Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη, η Τουρκία παραβίασε, για πρώτη φορά από την αρχή του 2025, τους Κανόνες Εναέριας Κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, με ένα ζεύγος μαχητικών F-16 στο νοτιοανατολικό Αιγαίο. Η Πολεμική Αεροπορία αντέδρασε άμεσα απογειώνοντας τέσσερα οπλισμένα αεροσκάφη από την Κρήτη για αναχαίτιση.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Ειδικότερα, η τουρκική πολεμική αεροπορία πραγματοποίησε δύο παραβάσεις των ΚΕΚ με την αποστολή ενός κατασκοπευτικού CN-235 και ενός ζεύγους F-16 στο νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Η Πολεμική Αεροπορία αντέδρασε γρήγορα, όπως ενημέρωσε το ΓΕΕΘΑ, προχωρώντας σε «αναγνώριση και αναχαίτιση των αεροσκαφών σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, όπως είναι η πάγια πρακτική μας».
Στην ίδια συνάντηση, ο Πρέσβης Θεοχάρης Λαλάκος και ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι ηγηθήκαν νέας σειράς διαπραγματεύσεων μεταξύ των αντιπροσωπειών Ελλάδας και Τουρκίας για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, που διοργάνωσε το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα και οι δύο πλευρές εξέτασαν την πρόοδο των συμφωνημένων δραστηριοτήτων Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης για το 2025, συζητώντας και για τα σχέδια του 2026.
Όπως έχει αναφερθεί στο enikos.gr, τα ΜΟΕ Ελλάδας-Τουρκίας ίσως να έχουν περιορισμένη ή καθόλου επίδραση στις διαπραγματεύσεις των υπουργείων Εξωτερικών, ωστόσο συμβάλλουν στη δημιουργία θετικού κλίματος.
Ωστόσο, η Τουρκία συνέχισε να επιδεικνύει μια προκλητική στάση, παραβιάζοντας τους Κανόνες Εναέριας Κυκλοφορίας και τον Εθνικό Εναέριο Χώρο, με συνεχείς παραβάσεις από την 2α Ιανουαρίου μέχρι σήμερα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, στο πρώτο τρίμηνο του 2023, σημειώθηκαν 1.172 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου, με 27 μήνες να παρουσιάζουν απόλυτη ηρεμία. Φτάνοντας στην αρχή του 2025, οι παραβιάσεις έχουν φτάσει μέχρι σήμερα τις 72.
Αναλύοντας τις μηνιαίες καταγραφές, τον Μάρτιο σημειώθηκε ρεκόρ με 25 παραβιάσεις του ΕΕΧ.
Έναρξη αυτής της εκστρατείας παραβιάσεων ήταν η αποστολή του ερευνητικού «Ievoli Relume» τον περασμένο Αύγουστο, με πέντε πολεμικά πλοία στην περιοχή νότια της Κάσου και της Καρπάθου. Η Τουρκία παραβίασε τους Κανόνες Εναέριας Κυκλοφορίας, ενορχηστρώνοντας πτήσεις πάνω από περιοχές που η ίδια ονομάζει «τουρκικές», εφαρμόζοντας το αλυτρωτικό της δόγμα.
Η Διακήρυξη των Αθηνών προσδιόρισε την πορεία προσέγγισης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, εστιάζοντας σε θετικές προτάσεις, αλλά και αναφέροντας τις ενέργειες που πρέπει να αποφεύγονται για την αποφυγή εντάσεων, ιδίως κατά τις εθνικές και θρησκευτικές εορτές.
Η Άγκυρα, ωστόσο, συνεχίζει να δοκιμάζει τα όρια της Αθήνας, με ποικιλία ενεργειών. Στις 25 Μαρτίου, παραβίασε τον Εθνικό Εναέριο Χώρο με κατασκοπευτικό ATR-72, σπάζοντας τους ΚΕΚ, ενώ μια ημέρα αργότερα, δοκίμασε εκ νέου με ένα drone τύπου AKINCI, επίσης παραβαίνοντας τον ΕΕΧ.
Οι προκλήσεις κορυφώθηκαν την εβδομάδα των Παθών, με 17 παραβιάσεις και τέσσερις εισβολές στον ΕΕΧ. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πέντε UAV Akinci, σχεδιασμένα από την εταιρεία του γαμπρού του Ερντογάν, χρησιμοποιήθηκαν.
Σύμφωνα με το ΓΕΕΘΑ, η μη υποβολή σχεδίων πτήσης από την Τουρκία για τα στρατιωτικά αεροσκάφη τους στο FIR Αθηνών συνεπάγεται την αποδοχή του σχετικού πολιτικο-στρατηγικού συντονισμού που απαιτείται για την ασφάλεια των πτήσεων.
Αναφορικά με τον Εθνικό Εναέριο Χώρο, που καθορίζεται στα 10 ν.μ. και τα χωρικά ύδατα στα 6 ν.μ., η Ελλάδα έχει θέσει τη θαλάσσια ζώνη από το 1931 και δεν έχει υπάρξει αντίρρηση από την Τουρκία, η οποία παραδέχθηκε και σεβάστηκε αυτά τα όρια για δεκαετίες.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση του Σικάγο του 1944 για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, ο εθνικός εναέριος χώρος επεκτείνεται πάνω από το χερσαίο έδαφος και τα χωρικά ύδατα ενός κράτους, και έτσι επαληθεύεται το εύρος των 10 ν.μ. του ελληνικού εναερίου χώρου.
Από τότε που θεσπίστηκε ο ελληνικός εναέριος χώρος, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει όλες τις απαραίτητες διεθνείς γνωστοποιήσεις. Να σημειωθεί ότι το 1955, οι αεροναυτικοί χάρτες του ICAO περιλάμβαναν ελληνικούς και τουρκικούς χάρτες με την αποτύπωση του ελληνικού εναέριου χώρου.
Απορίας άξιο είναι ότι η Τουρκία άρχισε να αμφισβητεί τα 10 ν.μ. μόνο μετά το 1974, σχεδόν 50 χρόνια μετά τη θεσμοθέτηση του ελληνικού εναέριου χώρου.
