Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε τη δημιουργία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου «SAFE», το οποίο θα διαθέσει δάνεια ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για κοινές επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, όλες οι χώρες ψήφισαν υπέρ της πρότασης, εκτός από την Ουγγαρία, η οποία απείχε. Την προηγούμενη εβδομάδα, τα κράτη-μέλη της ΕΕ σε επίπεδο πρέσβεων είχαν καταλήξει σε κατ’ αρχήν συμφωνία για το «SAFE» ύστερα από δύο μήνες διαπραγματεύσεων.
Η νομοθετική πράξη του «SAFE» που εγκρίθηκε ανοίγει την πόρτα και για τη συμμετοχή τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία, σε κοινούς αμυντικούς επενδυτικούς προγράμματα.
Το κονδύλιο SAFE θα προσφέρει χαμηλότοκα δάνεια πολλών ετών, ποσού έως 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, εγγυημένα από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα δάνεια αυτά θα διαθέτονται για τη χρηματοδότηση κοινών αγορών και εξοπλιστικών έργων στους τομείς όπου η ευρωπαϊκή προσφορά είναι ανεπαρκής, όπως η παραγωγή πυραύλων, πυρομαχικών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αντιαεροπορικών αμυντικών συστημάτων.
Χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Νορβηγία και η Ουκρανία, που έχουν συνάψει στρατηγικές συνεργασίες στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας, καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο υπέγραψε παρόμοια συμφωνία στις 19 Μαΐου, θα μπορούν επίσης να συμμετάσχουν.
Στην πρόταση κανονισμού, προβλέπεται ότι το κόστος των εξαρτημάτων που παράγονται από ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες (εντός ΕΕ, σε χώρες του ΕΟΧ/ΕΖΕΣ ή στην Ουκρανία) θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 65% του συνολικού κόστους του τελικού στρατιωτικού εξοπλισμού. Το υπόλοιπο 35% μπορεί να προέρχεται από τρίτες χώρες.
Σχόλια για τη συμμετοχή της Τουρκίας
Διπλωματικές πηγές του ΑΠΕ-ΜΠΕ αναφέρουν ότι για την συμμετοχή της Τουρκίας, όπως και για άλλες υποψήφιες χώρες, θα απαιτείται μια διαφορετική συμφωνία με ομοφωνία από το Συμβούλιο.
Όπως αναφέρει η Deutsche Welle, η ελληνική πλευρά ζήτησε από την Κομισιόν να εκδοθεί συμπληρωματική δήλωση, που επισυνάφθηκε στα πρακτικά της συνεδρίασης, διαβεβαιώνοντας τη χρήση του άρθρου 212 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ. Σύμφωνα με αυτό, «οι συμφωνίες οικονομικού, χρηματοδοτικού και τεχνικού χαρακτήρα της Ένωσης με υποψήφιους εταίρους αποφασίζονται με ομοφωνία».
Επιπλέον, η Αθήνα υπέβαλε εθνική δήλωση που δηλώνει την πεποίθηση ότι «η Κομισιόν και οι εταίροι θα τηρήσουν τις θεμελιώδεις αρχές σε όλα τα στάδια εφαρμογής του SAFE», τονίζοντας ότι οι συμφωνηθέντες όροι δεν θα αποτελέσουν «προηγούμενο» για μελλοντικά αμυντικά προγράμματα της Ευρώπης.
Το «SAFE» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα επανεξοπλισμού της Ευρώπης, γνωστό ως «ReArm Europe», το οποίο παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα τέλη Μαρτίου και αποσκοπεί στην κινητοποίηση έως 800 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, DW
