Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να αποτρέψει έναν εμπορικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την προσοχή συγκεντρώνουν οι ενέργειες της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Όπως αναφέρει ανάλυση του Politico, η προγραμματισμένη συνάντηση της Μελόνι με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα θα μπορούσε να είναι η τελευταία ευκαιρία της Ευρώπης να αποφύγει τους επικείμενους καταστροφικούς δασμούς που έχει απειλήσει να επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Η επίσκεψη της Μελόνι στην Ουάσιγκτον έρχεται ως αποτέλεσμα μιας προσωπικής στρατηγικής σχέσης με τον Τραμπ που αναπτύσσει εδώ και καιρό. Σύμφωνα με το Politico, η Ιταλίδα Πρωθυπουργός στοχεύει να πείσει τον Τραμπ να μην επιβάλει νέους δασμούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές στην ευρωπαϊκή οικονομία με «θανατηφόρες» συνέπειες για τις ιταλικές εξαγωγές.
Η Μελόνι ρισκάρει πολλούς παράγοντες στην Ουάσιγκτον, για την Ιταλία και την Ευρώπη, καθώς η επίσκεψή της μπορεί να χαρακτηριστεί είτε ως αμφισβητούμενη προσωπική πρωτοβουλία είτε ως η τελευταία ελπίδα της ΕΕ να αποφύγει ένα επικείμενο εμπορικό κύμα.
Το «στοίχημα» της Ευρώπης στην Ιταλία
Η Μαλεόνι έχει χτίσει μια στενή σχέση με τον Τραμπ, ο οποίος την έχει επαινέσει ως «εξαιρετική ηγέτιδα» μετά την επανεκλογή του και την έχει προσκαλέσει στην ορκωμοσία του τον Ιανουάριο.
Όπως σημειώνει το Politico, πολλές άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ανησυχούν για αυτή τη σχέση, ωστόσο αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες αρχίζουν να αποδέχονται ότι ίσως είναι η μόνη που μπορεί να πείσει τον Τραμπ.
Μετά την ανακοίνωση του Τραμπ στις 2 Απριλίου για την επιβολή «ανταποδοτικών» δασμών 20% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, η ΕΕ έχει στη διάθεσή της τρεις μήνες για να τον πείσει να αλλάξει πορεία. Αυτή τη στιγμή, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές υπόκεινται ήδη σε 10% βασικούς δασμούς, και επιπλέον σε 25% στον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα αυτοκίνητα.
Το Politico θυμίζει ότι όλες οι προηγούμενες προσπάθειες άλλων Ευρωπαίων ηγετών, είτε μέσω υμνολόγων είτε με απειλές και υποσχέσεις για αγορά περισσότερου αμερικανικού φυσικού αερίου, έχουν αποτύχει.
Η επίσκεψη της Μελόνι δίνει μια τελευταία ευκαιρία στην Ευρώπη να αποδείξει ότι μπορεί να συνεργαστεί με τον Τραμπ, αρκεί να επιδείξει έναν βαθμό «δουλικότητας», σχολιάζει ειρωνικά το Politico.
Μία ημέρα μετά τη συνάντησή της με τον Τραμπ, η Μελόνι επιστρέφει στη Ρώμη για να υποδεχτεί τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε κατηγορήσει τους Ευρωπαίους ηγέτες κατά την προηγούμενη επίσκεψή του ότι δεν υπερασπίζονται την ελευθερία του λόγου και δεν αντιμετωπίζουν με αποτελεσματικότητα τη μετανάστευση.
«Η προσοχή του Τραμπ είναι πλεονέκτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ένας Ιταλός αξιωματούχος στο Politico, υπό την προϋπόθεση της ανωνυμίας, τονίζοντας τις «ιδεολογικές συγγένειες της Μελόνι με τον συντηρητικό χώρο της Αμερικής».
Η ανησυχία της Ιταλίας για την απώλεια των στενών δεσμών της με τις ΗΠΑ, που αποτελούν αντίβαρο στον γαλλογερμανικό άξονα στην ΕΕ, είναι σημαντικός παράγοντας στην πρωτοβουλία της Μελόνι.
Δύο Ιταλοί αξιωματούχοι, που είναι εξοικειωμένοι με την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, αναφέρουν ότι η Μελόνι πιστεύει ότι μπορεί να προσεγγιστεί λογικά και ότι οι απειλές του Τραμπ για δασμούς συνιστούν περισσότερο διαπραγματευτική τακτική παρά πραγματική πρόθεση.
Ένας εκ των αξιωματούχων επισημαίνει ότι η Πρωθυπουργός θέλει να αποδείξει ότι μπορεί να πετύχει παραχωρήσεις από τον Τραμπ, και «αν δείξουμε λιγότερη υστερία, μπορούμε να συνεργαστούμε με την Ουάσιγκτον».
Ωστόσο, τονίζει ότι η εκτίμηση της Μελόνι κινδυνεύει εάν η επίσκεψη αποτύχει.
Η πίεση που ασκείται από Ιταλούς εξαγωγείς είναι μεγάλη, καθώς το εμπορικό πλεόνασμα της Ιταλίας με τις ΗΠΑ φτάνει τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ, τρίτο μεγαλύτερο στην ΕΕ μετά τη Γερμανία και την Ιρλανδία. Τα κυριότερα εξαγόμενα προϊόντα περιλαμβάνουν μηχανήματα, φάρμακα, οχήματα, ρούχα, τρόφιμα και ποτά.
Δυσπιστία και υποστήριξη
Παρά την αυτοπαρουσίαση της Μελόνι ως εκπρόσωποι ευρύτερων ευρωπαϊκών συμφερόντων, η αποστολή της στην Ουάσιγκτον αρχικά έγινε δεκτή με dυσπιστία, ειδικά από το Παρίσι.
Ο Γάλλος υπουργός Βιομηχανίας, Μαρκ Φερατσί, αντιδρώντας έντονα δήλωσε ότι «η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ενωμένη».
Η δυσαρέσκεια της Γαλλίας είχε ενταθεί όταν η Μελόνι φέρεται να έθεσε σιωπηλά εμπόδια σε κοινές ευρωπαϊκές στρατηγικές για στρατιωτικές δαπάνες, τη στιγμή που ο Τραμπ άρχισε να αποσύρει τη στήριξή του στην Ουκρανία.
Τώρα, η στάση της Γαλλίας φαίνεται να έχει αμβλυνθεί, καθώς οι επίσημες αντιρρήσεις έχουν σταματήσει. Η Μελόνι έχει ήδη επικοινωνήσει με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για να συζητήσουν την επίσκεψή της, σύμφωνα με την εκπρόσωπο της Επιτροπής, Αριάννα Ποντεστά.
Οι Βρυξέλλες και άλλα κράτη μέλη φαίνεται πλέον να συμφωνούν με την προσέγγιση της Μελόνι.
Διπλωμάτης από άλλη χώρα της ΕΕ δήλωσε στο Politico: «Είναι φυσιολογικό τα κράτη μέλη να έχουν διμερείς ενδιαφέροντα, αλλά όταν πρόκειται για δασμούς που επηρεάζουν όλους, έχουμε εμπιστοσύνη ότι θα ακολουθήσει την κοινή γραμμή της ΕΕ».
Ακόμη και στη Γερμανία, στελέχη από το CDU του Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος θεωρείται ο επόμενος καγκελάριος, εκφράζουν αισιοδοξία. Ο βουλευτής Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε: «Η επίσκεψη της Μελόνι στην Ουάσιγκτον στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα. Διατηρεί καλή σχέση με τον Τραμπ και μπορεί να την εκμεταλλευτεί προς όφελος της Ευρώπης».
Η ήπια προσέγγιση της Ιταλίας
Η τακτική της Ιταλίας εξακολουθεί να είναι αμφισβητούμενη. Όπως αναφέρει το Politico, η κυβέρνηση της Μελόνι έχει ζητήσει από την ΕΕ να υιοθετήσει πιο ήπια στάση απέναντι στον Τραμπ και τους δασμούς του για μήνες.
Λίγες μόνο ημέρες μετά την ορκωμοσία του Τραμπ, πριν καν αρχίσει την εμπορική του αντιπαράθεση, ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, πρότεινε να κατευναστεί ο Τραμπ μέσω αγορών περισσότερων αμερικανικών προϊόντων.
Ο Ταγιάνι ήταν επίσης από τους πρώτους που πρότειναν να καθυστερήσει η ευρωπαϊκή αντίδραση στους δασμούς 25% που επέβαλε ο Τραμπ στις 12 Μαρτίου στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Αν και οι πιθανότητες της Μελόνι να εξασφαλίσει μια συμφωνία είναι περιορισμένες, ορισμένοι στις Βρυξέλλες θεωρούν την αποστολή της ως μια «ανιχνευτική» κίνηση. Ο πολιτικός αναλυτής Αλμπέρτο Ρίτσι από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων σχολιάζει: «μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις».
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς ταξίδεψε ήδη στην Ουάσιγκτον για να παρουσιάσει την πρόταση των Βρυξελλών για την κατάργηση των βιομηχανικών δασμών και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Ωστόσο, οι συνεργάτες της Μελόνι εκτιμούν ότι η ίδια μπορεί να επιτύχει περισσότερα από τον επίσημο διαπραγματευτή της ΕΕ.
«Στην πολιτική, όπως και στη ζωή, οι προσωπικές σχέσεις είναι καθοριστικές», δηλώνει ο Ιταλός γερουσιαστής Μάρκο Σκουρρία από το κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας. «Μια τόσο σύνθετη διαπραγμάτευση είναι πιο αποτελεσματική ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που σέβονται ο ένας τον άλλον – κάτι που δεν συμβαίνει με τη Φον ντερ Λάιεν».
