Η αγορά ακινήτων υπόκειται σε πιέσεις λόγω της πτώσης των άμεσων ξένων επενδύσεων, της επιβράδυνσης της οικοδομικής δραστηριότητας, της αύξησης του κατασκευαστικού κόστους, και του περιορισμού των επενδύσεων, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας.
Ωστόσο, το πρόγραμμα Golden Visa εξαιρείται από αυτή την κατάσταση, σημειώνοντας αύξηση περίπου 32% σε σύγκριση με πέρυσι, με τις τιμές κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων να συνεχίζουν να αυξάνονται.
Στην έκθεσή της για τη Νομισματική Πολιτική, η Τράπεζα της Ελλάδας αναφέρει τέσσερα «καμπανάκια» που ενδέχεται να απειλήσουν την ανοδική πορεία της ελληνικής αγοράς ακινήτων, την οποία παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών αβεβαιοτήτων.
Αρνητικές εξελίξεις
Η κεντρική τράπεζα επισημαίνει τέσσερις αρνητικές εξελίξεις στον τομέα της οικοδομής, συγκεκριμένα:
–Ξένες επενδύσεις: Στο πρώτο τρίμηνο του 2025, οι καθαρές ξένες άμεσες επενδύσεις στην αγορά ακινήτων στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 31,4%, φτάνοντας τα 356,8 εκατ. ευρώ από 520 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο το 2024.
–Οικοδομική δραστηριότητα: Η οικοδομική δραστηριότητα σε κατοικίες σημείωσε αρνητική ετήσια μεταβολή τόσο σε επίπεδο δομήσιμου όγκου (-49,7%) όσο και στον αριθμό αδειών (-50,8%). Στην Αττική, οι μειώσεις αυτές ήταν ακόμη πιο σημαντικές (-59,2% και -57,5%). Παράλληλα, η οικοδομική δραστηριότητα για επαγγελματικά ακίνητα παρουσίασε μείωση 16,5% στον αριθμό νέων αδειών. Η επιβράδυνση αυτή αποδίδεται στην απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκρινε αντισυνταγματικό τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, καθώς και στην παραμονή της ασάφειας μετά από κυβερνητικές παρεμβάσεις.
–Επενδύσεις σε κατοικίες: Οι επενδύσεις σε κατοικίες υποχώρησαν κατά 0,3% σε σύγκριση με πέρυσι και παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, αντιπροσωπεύοντας το 2,1% του ΑΕΠ.
–Κόστος κατασκευής: Το κόστος κατασκευής νέων κατοικιών συνεχίζει να αυξάνεται, φτάνοντας το 3,5% σε ετήσια βάση στο πρώτο τρίμηνο του 2025, αν και έχει παρουσιάσει μικρή επιβράδυνση σε σύγκριση με πέρυσι (4,0%).
Νέα διεθνή δεδομένα
Η Τράπεζα της Ελλάδας υπενθυμίζει πως η αγορά είναι ευάλωτη σε εξελίξεις που μπορεί να πλήξουν την εξωτερική ζήτηση στο νέο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον.
Παρ’ όλα αυτά, βραχυπρόθεσμα, δεν αναμένονται άμεσες επιπτώσεις. Ωστόσο, ενδεχόμενες αρνητικές εξελίξεις στην παγκόσμια οικονομία θα μπορούσαν να έχουν έμμεσες συνέπειες στην εγχώρια αγορά ακινήτων.
Η περαιτέρω άνοδος των τιμών αναμένεται να οδηγήσει σε αδυναμία της εγχώριας ζήτησης σε περιοχές όπου οι τιμές ξεπερνούν τα επίπεδα προσιτότητας για τα νοικοκυριά.
Σχετικά με τις επιδοτήσεις δανείων ή ενοικίων, αν και κοινωνικά θετικές, ενδέχεται να ενισχύσουν τη ζήτηση, χωρίς ταυτόχρονα να διευκολύνουν την προσφορά ακινήτων, με αποτέλεσμα να μη λύνεται το στεγαστικό ζήτημα.
Για την αποτελεσματική επίλυση του προβλήματος απαιτείται ευρύτερη εθνική στρατηγική, στοχευμένη στη ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια και στην αποσυμφόρηση των μητροπόλεων, προάγοντας ισορροπημένη διασπορά της ζήτησης ακινήτων. Επιπλέον, η πολιτεία οφείλει να απλοποιήσει τις διαδικασίες και να θεσπίσει ένα σταθερό πλαίσιο χρήσεων γης και όρων δόμησης, ενισχύοντας την επενδυτική αξιοπιστία της χώρας.
Αυξήσεις τιμών
Όπως αναφέρει η Τράπεζα της Ελλάδας, στο πρώτο τρίμηνο του 2025, οι τιμές των διαμερισμάτων συνέχισαν να αυξάνονται, με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης να είναι ελαφρώς μειωμένος συγκριτικά με το προηγούμενο τρίμηνο.
Πιο συγκεκριμένα, οι τιμές των διαμερισμάτων παρουσίασαν αύξηση 6,8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024 (10,9%), με μια σημαντική επιβράδυνση σε ετήσια βάση.
Για το 2024, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 8,9%, σε σύγκριση με 13,9% το 2023, ενώ οι νέες κατοικίες παρουσίασαν υψηλότερους ρυθμούς αύξησης. Γεωγραφικά, οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στη Θεσσαλονίκη. Όσον αφορά τους δείκτες τιμών στο σύνολο της χώρας, καθώς και για τα νέα διαμερίσματα και τους δύο μεγάλους αστικούς κόμβους (Αθήνα και Θεσσαλονίκη), οι τιμές ξεπέρασαν τα ιστορικά τους υψηλά στο πρώτο τρίμηνο του 2025.
Στο τομέα των επαγγελματικών ακινήτων, οι τιμές γραφείων υψηλών προδιαγραφών αυξήθηκαν κατά 4,3% το δεύτερο εξάμηνο του 2024, ενώ οι τιμές καταστημάτων υψηλών προδιαγραφών σημείωσαν αύξηση 4,0%. Στην Αθήνα, οι αντίστοιχοι ρυθμοί αύξησης ήταν 6,3% για τα γραφεία και 3,5% για τα καταστήματα.
