Η συνάντηση των Ευρωπαίων Υπουργών Εξωτερικών με τον Ιρανό ομόλογό τους στη Γενεύη κράτησε περίπου τέσσερις ώρες και τα αποτελέσματα είναι σαφή: όλοι είναι ανοιχτοί σε περισσότερες συνομιλίες.
Ωστόσο, η Ευρώπη επιθυμεί τη συμμετοχή των ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις. Αλλά ο πρόεδρος Τραμπ δεν είναι διατεθειμένος να συμμετάσχει…
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απορρίψει οποιαδήποτε συμμετοχή της Ευρώπης στον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, λέγοντας πως «η Ευρώπη δεν μπορεί να βοηθήσει σε αυτή την περίπτωση».
Ωστόσο, οι Υπουργοί Εξωτερικών της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας, καθώς και η υπεύθυνη εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, θεωρούν τις συνομιλίες με τον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί, «σοβαρές». Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, δήλωσε: «Η ιρανική πλευρά φαίνεται πρόθυμη να συνεχίσει τη συζήτηση για όλα τα θέματα».
Ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών, Ζαν Νοέλ Μπαρό, πρόσθεσε ότι η συνάντηση μπορεί να ανοίξει το δρόμο για πραγματικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Ωστόσο, ο Αραγκτσί προειδοποίησε ότι η συνέχιση των ισραηλινών επιθέσεων περιορίζει την πιθανότητα διαλόγου και διπλωματίας.
Γενική σχιζοφρένεια
«Βρισκόμαστε σε κατάσταση γενικής σχιζοφρένειας, με την διεθνή κοινότητα εξαιρετικά διχασμένη και την Ευρώπη να προσπαθεί να επανακατακτήσει τον διπλωματικό της ρόλο», αναφέρουν διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες. «Η κατάσταση είναι πλέον καθορισμένη από τη μη προβλέψιμη στάση του Τραμπ, με το διεθνές δίκαιο να υποβαθμίζεται συνεχώς, επιτρέποντας σε κάθε δύναμη να ενεργεί χωρίς συνέπειες».
Ανησυχία στην Ευρώπη
«Είναι προφανές ότι η Ευρώπη ανησυχεί περισσότερο από τις άλλες μεγάλες δυνάμεις, καθώς η περιοχή γύρω από τα σύνορά της βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση», επισημαίνουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Στόχος μας είναι να αποτρέψουμε περαιτέρω κλιμάκωση και να προωθήσουμε τις διαπραγματεύσεις».
Ωστόσο, είναι σαφές ότι ο Νετανιάχου δεν προγραμματίζει να σταματήσει τον πόλεμο πριν ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς στο Ιράν. Ακόμη και χωρίς τον Τραμπ, ο οποίος είναι ο μοναδικός που μπορεί να τον περιορίσει. «Το Ισραήλ έχει κερδίσει υποστήριξη από τη Δύση μετά τις αντιδράσεις για τους θανάτους αμάχων στη Γάζα. Για την Ευρώπη, ωστόσο, ο βασικός κίνδυνος είναι οι συνέπειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα την ήπειρο, όπως η τρομοκρατία και οι ροές μεταναστών από το Ιράν, οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει».
Αν και το Ιράν, μετά τις επιθέσεις του 2024, δεν έχει αντιδράσει δυναμικά, εντούτοις αν πληγούν στρατηγικοί στόχοι ή ανώτατοι ηγέτες του καθεστώτος, μπορεί να υπάρξει αντίκτυπος. Αυτό το σενάριο μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα και στην Ευρώπη.
Οι συνέπειες του πολέμου
Πολλοί αναλυτές σε ευρωπαϊκές χώρες εκφράζουν ανησυχίες για επιθέσεις βίας και τρομοκρατίας, όπως αυτές του 2016. «Πολλές ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν την ατζέντα του Ισραήλ, με την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία να ενισχύουν την ασφάλεια γύρω από ευαίσθητους στόχους, όπως οι συναγωγές και οι εβραϊκές γειτονιές. Ο πρόεδρος Μακρόν και ο καγκελάριος Μερτς έχουν δηλώσει ότι είναι έτοιμοι να προσφέρουν στρατιωτική υποστήριξη αν χρειαστεί».
Εν κατακλείδι, η Ευρώπη κινδυνεύει να υποστεί τις συνέπειες αυτού του πολέμου.
«Αυτή η κρίση προκαλεί νέες ροές μεταναστών. Στα σύνορα Ιράν-Τουρκίας, σχηματίζονται καραβάνια ανθρώπων, και ενδέχεται να υπάρξει νέα ανθρωπιστική κρίση. Όσοι επιθυμούν την αλλαγή καθεστώτος πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την επίπονη διαδικασία. Ακόμη και αν καταρρεύσει το καθεστώς των αγιατολάχ, οι πολίτες θα φύγουν, δημιουργώντας νέα κύματα μετανάστευσης. Η ΕΕ, δεδομένης της ευαισθησίας της σε τέτοια ζητήματα, πρέπει να το λάβει υπόψη», υπογραμμίζουν διπλωμάτες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.
