Η ανθρωπότητα καταναλώνει καθημερινά περίπου 2 δισ. φλιτζάνια καφέ. Ευτυχώς, η μέτρια και τακτική κατανάλωσή του φαίνεται να μην έχει επιβλαβείς συνέπειες.
Μάλιστα, υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να προσφέρει και οφέλη για την υγεία. Έρευνες σε εργαστηριακά κύτταρα και πειραματόζωα δείχνουν ότι βασικά συστατικά όπως η καφεστόλη, η καχουεόλη, η καφεΐνη και τα χλωρογενικά οξέα μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή και τη βλάβη των κυττάρων από οξείδωση, σύμφωνα με άρθρο του Economist.
Μελέτες που αποκάλυψαν τα οφέλη
Μια αναλυτική μελέτη από τη Marzieh Moeenfard του Πανεπιστημίου του Πόρτο αποκάλυψε ακόμα μεγαλύτερα οφέλη. Στο Journal of Cellular Biochemistry το 2016, ανέφερε ότι η καφεστόλη και η καχουεόλη, που βρίσκονται σε μεγαλύτερη ποσότητα στον ακαθάριστο καφέ, αναστέλλουν την ανάπτυξη όγκων εμποδίζοντας το σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων γύρω από καρκινικά κύτταρα, ενώ τα χλωρογενικά οξέα μπορούν να αποτρέψουν το σχηματισμό καρκινογόνων ουσιών στο σώμα.
Επερχόμενη μελέτη από τη Jin-Kyoung Oh στο Ινστιτούτο Karolinska της Στοκχόλμης, δημοσιευμένη στο International Journal of Cancer, έδειξε ότι οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που πίνουν 3-4 φλιτζάνια καφέ ημερησίως έχουν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με αυτές που πίνουν μέχρι δύο. Από αντίστοιχη έρευνα στην Ιαπωνία προέκυψε σύνδεση μεταξύ κατανάλωσης τριών ή περισσότερων φλιτζανιών καφέ και μειωμένου κινδύνου καρκίνου του ήπατος.
Η καφεΐνη, ως διεγερτικό με θετική επίδραση στη διάθεση, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον ερευνητών που ελπίζουν ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νευρολογικών και ψυχιατρικών ασθενειών, όπως το Αλτσχάιμερ, το Πάρκινσον και η κατάθλιψη. Ορισμένα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, όπως η παρατήρηση του Hong Chien-Tai από το Πανεπιστήμιο Ιατρικής της Ταϊπέι το 2020, που έδειξε ότι οι ασθενείς με Πάρκινσον που καταναλώνουν καφεΐνη εμφανίζουν πιο αργή εξέλιξη της νόσου.
Ωστόσο, άλλες έρευνες σχετικά με τον καρκίνο και την ψυχική υγεία προσφέρουν αντικρουόμενα αποτελέσματα. Μία πιθανή εξήγηση είναι η ποικιλία παραμέτρων που σχετίζονται με τον καφέ: διαφορετικοί τύποι κόκκων, διαφορετικοί τρόποι καβουρδίσματος και ποικιλία στη σύνθεση των ροφημάτων. Σε κάθε περίπτωση, η μέτρια κατανάλωση φαίνεται να είναι, τουλάχιστον, αβλαβής.
Οι υπερβολές
Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση έχει πιο σαφείς συνέπειες. Η πρόσληψη άνω των 400mg καφεΐνης ημερησίως (ένα εσπρέσο έχει περίπου 60mg) μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους, νευρικότητα, ευερεθιστότητα, τρέμουλο και αϋπνία.
Επιπλέον, συνδέεται με αγχώδεις διαταραχές και μπορεί να επιδεινώσει χρόνιες παθήσεις όπως οι καρδιοπάθειες, αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση. Οι επιπτώσεις από την υπερβολική κατανάλωση άλλων ενεργών συστατικών του καφέ παραμένουν ασαφείς.
Ωστόσο, η καφεΐνη δεν είναι ο μόνος παράγοντας κινδύνου. Πολλοί προσθέτουν στο καφέ γάλα, ζάχαρη, κρέμα και σιρόπια, και η χρόνια υπερκατανάλωση αυτών μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Αν και οι ποσότητες αυτές δεν είναι συνήθως επικίνδυνες, η ζάχαρη και τα σιρόπια αυξάνουν τον κίνδυνο μεταβολικών νοσημάτων όπως ο διαβήτης τύπου 2, ενώ το πλήρες γάλα και η κρέμα συνδέονται με αυξημένη χοληστερίνη και κίνδυνο εμφράγματος.
Για να εκμεταλλευτείς τα πιθανά οφέλη, καλό είναι να μην υπερβάλλεις και να απολαμβάνεις τον καφέ σου σκέτο και πικρό, όπως σου αρέσει.
