Στη μαύρη κωμωδία του 1964 του Στάνλει Κιούμπρικ, «S.O.S Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα», ένας παράφρων Αμερικανός στρατηγός, ανήσυχος για την κομμουνιστική απειλή στη «δηλητηρίαση» των σωματικών υγρών μας, ξεκινά πυρηνική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προσπαθεί να αναστείλει τα βομβαρδιστικά, αλλά ανακαλύπτει ότι οι Σοβιετικοί έχουν δημιουργήσει τη «Μηχανή της Ημέρας της Αποκάλυψης», η οποία θα απαντήσει αναλογικά σε οποιαδήποτε πυρηνική επίθεση, οδηγώντας στο θάνατο κάθε μορφής ζωής στη Γη.
Η προσπάθεια να αποτραπεί η επίθεση αποτυγχάνει και η ταινία καταλήγει σε πυρηνική καταστροφή, με το «We’ll Meet Again» της Vera Lynn να αντηχεί.
Ευτυχώς, αυτό ήταν μόνο μια ταινία – μια σατιρική προειδοποίηση για την τρέλα του πυρηνικού ανταγωνισμού. Ή μήπως είναι ένας τρόπος να σκεφτούμε σωστά;
Αμοιβαία Εξασφαλισμένη Καταστροφή:
Για να κατανοήσουμε πώς φτάσαμε στη δημιουργία μηχανών για την καταστροφή του κόσμου, πρέπει να επιστρέψουμε στα χρόνια της αρχής του Ψυχρού Πολέμου.
Το 1949, η Σοβιετική Ένωση δοκίμασε την πρώτη της πυρηνική βόμβα, RDS-1, νωρίτερα από ότι αναμενόταν. Η Αμερική, που πλέον δεν ήταν ο μόνος ατομικός «πιστολέρος», πανικοβλήθηκε. Ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν αποκρίθηκε επενδύοντας σε βόμβες υδρογόνου.
Το 1953, ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ επιχείρησε να εξισορροπήσει την εθνική ασφάλεια με τη δημοσιονομική υπευθυνότητα, υποστηρίζοντας ότι «γιατί να πληρώνουμε στρατεύματα όταν μπορούμε απλώς να απειλούμε με φθηνές πυρηνικές βόμβες;». Η στρατηγική του, γνωστή ως «Το Νέο Βλέμμα», στηρίχθηκε κυρίως στα πυρηνικά όπλα. Ο υπουργός Εξωτερικών, Τζον Φόστερ Ντάλες, δεν άφησε αμφιβολίες: η πολιτική ήταν να απαντάμε σε κάθε επίθεση με μαζικά αντίποινα.
Καθώς οι δύο δυνάμεις επεξέτειναν τα οπλοστάσιά τους, οι στρατηγικοί σχεδιαστές ανέπτυξαν την έννοια της Αμοιβαία Εξασφαλισμένης Καταστροφής (MAD). Η βασική αρχή της MAD ήταν ότι όποια πλευρά είχε τη σκέψη να ξεκινήσει επίθεση, γνώριζε πως θα αντιμετώπιζε και αυτή την ίδια καταστροφή.
Ωστόσο, υπήρχε ένα πρόβλημα με το MAD: τι θα συνέβαινε αν η ηγεσία αφανιζόταν; Αυτή η προοπτική ήταν απαράδεκτη για τους Σοβιετικούς, οι οποίοι θέλησαν να δημιουργήσουν ένα εφεδρικό σχέδιο που θα παρέμενε ενεργό ακόμα και αν η Μόσχα καταστρεφόταν. Έτσι, γεννήθηκε το σχέδιο Dead Hand.
Το Dead Hand, που ενεργοποιήθηκε το 1985, είχε στόχο να διασφαλίσει ότι η Σοβιετική Ένωση θα μπορούσε να αντεπιτεθεί ακόμα και αν η ηγεσία της είχε εξουδετερωθεί, με την προϋπόθεση ανθρώπινης παρέμβασης – τουλάχιστον θεωρητικά. Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι μπορούσε να απελευθερώσει τη συντέλεια βασιζόμενο σε αισθητήρες.
Πώς λειτουργεί το Dead Hand
Το σχέδιο στηριζόταν σε τρία βήματα:
Ανίχνευση επίθεσης: Στην περίπτωση πυρηνικής επίθεσης, οι αισθητήρες στα Ουράλια Όρη ανίχνευαν σεισμικά κύματα, ακτινοβολία και αλλαγές πίεσης, ερμηνεύοντας τα ως επίθεση κατά της πατρίδας.
Παρακολούθηση επικοινωνίας: Το σύστημα προσπαθούσε να ανιχνεύσει επικοινωνίες από τη Μόσχα. Αν η Μόσχα μιλούσε ακόμα, το σύστημα απενεργοποιούνταν.
Εξουσιοδότηση εκτόξευσης: Αν δεν ανιχνεύονταν επικοινωνίες, το Dead Hand θα υπέθετε ότι δεν υπήρχε κανείς για να αποφασίσει, και θα ενεργοποιούσε έναν πύραυλο για να στείλει εντολές εκτόξευσης στα πυρηνικά όπλα, υποβρυχία και βομβαρδιστικά. Το σήμα για τις εκτοξεύσεις θα προερχόταν από αυτόν τον πύραυλο.
Είναι μια μηχανή σχεδιασμένη για την απόλυτη καταστροφή. Οι Σοβιετικοί αποφάσισαν να κρατήσουν μυστική την ύπαρξή του. Η Δύση έμεινε στο σκοτάδι μέχρι τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991, όταν πρώην αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν την ύπαρξή μιας τέτοιας καταστροφικής μηχανής.
Οι πληροφορίες για το Dead Hand είναι ανησυχητικές. Δεν είναι απλά μια τρομακτική ανάμνηση, καθώς το 2011 ο ρωσικός στρατός επιβεβαίωσε ότι το σύστημα είναι ακόμα λειτουργικό και ανανεωμένο. Η διαρκής ύπαρξή του προσθέτει έναν επικίνδυνο παράγοντα στο παγκόσμιο σκηνικό, ειδικά καθώς οι εντάσεις αυξάνονται με την κατάσταση στην Ουκρανία.
