Μια επιτακτική προειδοποίηση ακούστηκε στο 9ο Ναυτιλιακό Συνέδριο της «Ν» από τον Πάνο Λασκαρίδη:
«Σε πέντε χρόνια θα απαιτούνται 100.000 νέοι αξιωματικοί παγκοσμίως. Με 60.000 πλοία, θα λείπει 1,5 αξιωματικός ανά πλοίο. Βλέπω ότι σε πέντε χρόνια το ελληνικό νηολόγιο θα έχει εκλείψει. Αυτή τη στιγμή, υπάρχουν μόλις 450 πλοία με ελληνική σημαία στην ποντοπόρο. Αυτό είναι πραγματική αναστάτωση.»
Η γραφειοκρατία και τα φορολογικά βάρη δεν είναι τα μόνα εμπόδια. Όπως αποκαλύφθηκε στη συζήτηση για τη ναυτική εκπαίδευση, η ελληνική ναυτοσύνη, παλαιότερα πλεονέκτημα, σήμερα δεν είναι ούτε προφανής ούτε επαρκής. Πολλά πλοία αναζητούν αξιωματικούς, ενώ αρκετά παιδιά εγκαταλείπουν τις σχολές, διότι δεν έχουν σαφή εικόνα για το τι σημαίνει μια καριέρα στη θάλασσα.
Η ελληνική ναυτική παράδοση κινδυνεύει να χαθεί. Τη βλέπει ο καπετάνιος Ευστράτιος Τσουκάρης, την επισημαίνει η πλοίαρχος Ηρώ Γιδάκου, και την βιώνει ο Λεωνίδας Δημητριάδης – Ευγενίδης. Όπως εξήγησε ο καπετάνιος Γιώργος Κουμπενάς, οι νέοι συνήθως δεν γνωρίζουν τους λόγους που επιλέγουν μια ναυτική ακαδημία. Κάποιοι φτάνουν εκεί τυχαία, χωρίς κατανόηση των απαιτήσεων του επαγγέλματος και χωρίς υποστήριξη από την πολιτεία ή την οικογένεια. Η πραγματικότητα στη θάλασσα παραμένει κρυφή μέχρι να είναι πολύ αργά.
Αντιμετωπίζουμε αυτή την κατάσταση με αργούς ρυθμούς. Το νέο θεσμικό πλαίσιο, οι επενδύσεις στις σχολές και η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών είναι θετικές εξελίξεις – αλλά χρειάζεται επιτάχυνση και ένταση στις προσπάθειες.
Εάν δεν επαναφέρουμε την ελληνική ναυτική εκπαίδευση στο επίκεντρο της στρατηγικής μας και δεν προστατεύσουμε τον ανθρώπινο παράγοντα, η ελληνική ναυτιλία θα διατηρεί την πρωτοκαθεδρία – αλλά χωρίς ελληνική ταυτότητα. Θα είναι μια ναυτιλία χωρίς Έλληνες στα πλοία και χωρίς ελληνική σημαία.
Αυτό είναι το πραγματικό disruption. Όχι ο Τραμπ, οι δασμοί ή οι Χούθι. Και ή θα το αντιληφθούμε τώρα ή θα το πληρώσουμε αργότερα με ανεπανόρθωτο κόστος.
