Οι πανελλήνιες εξετάσεις ξεκινούν στις 30 Μαΐου, αποτελώντας μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές στη μαθητική ζωή των παιδιών. Η προετοιμασία για αυτές τις εξετάσεις φέρνει συχνά έντονο άγχος, τόσο για τους μαθητές όσο και για τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.
«Η πίεση μπορεί να γίνει πολυπρόσωπη, και αν δεν την παραδεχτούμε και δεν τη διαχειριστούμε, κινδυνεύει να μας παραλύσει», επισημαίνει ο Ψυχολόγος Άκης Μακρυγιάννης, συνεργάτης του φορέα ΚΛΙΜΑΚΑ, που δίνει χρήσιμες συμβουλές για τη διαχείριση του άγχους, την αναγνώριση των συμπτωμάτων και τη μετατροπή του σε κινητήριο δύναμη.
«Προσδοκίες, άγχος, κόπωση, αγωνία και συγκίνηση συνοδεύουν την εξεταστική περίοδο. Η φράση “δίνει πανελλήνιες” δημιουργεί αυτόματα μια εικόνα ενός σπιτιού που περιστρέφεται γύρω από τις εξετάσεις, γεμάτου ένταση», αναφέρει ο κ. Μακρυγιάννης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η πίεση των εξετάσεων είναι πολυδιάστατη. «Κεντρικό ρόλο παίζουν οι μαθητές, που βιώνουν την πίεση της απόδοσης και της εντατικής προετοιμασίας. Αλλά και οι γονείς πρέπει να ωθήσουν τον εαυτό τους να είναι υποστηρικτικοί δίπλα στα παιδιά τους», προσθέτει.
Διαχείριση άγχους και συμπτώματα
Το άγχος πριν και κατά τη διάρκεια των εξετάσεων μπορεί να εκδηλωθεί με ποικιλία συμπτωμάτων, όπως αϋπνία, μεταβολές στην όρεξη, εκνευρισμό, ξαφνικούς θυμούς, κρίσεις άγχους ή πανικού και φόβο αποτυχίας.
«Η παγίδα των πανελληνίων είναι ότι θέτουν τον υποψήφιο σε έναν παραπλανητικό άξονα «άσπρου – μαύρου», όπου το δίλημμα είναι «ή πετυχαίνω ή αποτυγχάνω»».
Μετατροπή του άγχους
Ωστόσο, το άγχος μπορεί να μετατραπεί σε κινητήριο δύναμη, εφόσον αναγνωριστεί και διαχειριστεί σωστά. «Μπορεί να μετατραπεί σε δημιουργικότητα και όρεξη, απομακρυνόμενο από το αποδιοργανωτικό σε κάτι λειτουργικό», σημειώνει ο κ. Μακρυγιάννης.
«Η ψυχική ενέργεια που φέρνει το άγχος μπορεί να μας παραλύσει, αλλά εάν τη διαχειριστούμε κατάλληλα, μπορούμε να τη διοχετεύσουμε εκεί που επιθυμούμε», προσθέτει.
Συμβουλές για τους μαθητές
- Οργάνωση με βάση την πραγματικότητα: Είναι σημαντικό να αποδεχτούμε ότι δεν είμαστε ρομπότ. Ένα ευέλικτο πρόγραμμα με ρεαλιστικούς στόχους βοηθά στη σταθερότητα και μειώνει την αίσθηση χάους.
- Αληθινά ξεκούραστα διαλείμματα: Είναι καλύτερο να διαβάσει κανείς για λίγες ώρες με συγκέντρωση παρά να περνά ώρες χωρίς να εστιάζει. Ποι kvalitatively έντονα διαλείμματα βοηθούν στη βελτίωση της απόδοσης.
- Εξατομικευμένη προσέγγιση: Ο κάθε μαθητής έχει διαφορετικά «κουμπιά» που τον βοηθούν να συγκεντρώνεται. Κατανόηση του εαυτού μας είναι κρίσιμη.
- Αυτοφροντίδα: Ο καλός ύπνος, η σωστή διατροφή και η σωστή ενυδάτωση είναι απαραίτητες για αποτελεσματική λειτουργία.
- Έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων: Η επικοινωνία με γονείς ή φίλους μπορεί να λειτουργήσει αποφορτιστικά.
- Εστίαση στο παρόν: Ανάμεσα στους στόχους μου, εστιάζω στο τρέχον διάβασμα και τις δραστηριότητες που ακολουθούν.
- Αλλαγή της λογικής επιτυχίας-αποτυχίας: Να εστιάσουμε στο «θα δώσω τον καλύτερό μου εαυτό», κάτι που θα πρέπει να υποστηριχθεί και από το οικογενειακό περιβάλλον.
Συμβουλές για τους γονείς
- Υποστήριξη και διαθεσιμότητα: Οι γονείς θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι, χωρίς να ασκούν πίεση. Η ευελιξία στους κανόνες κατά τη διάρκεια της εξεταστικής περιόδου μπορεί να βοηθήσει στην αποφόρτιση.
- Αποδοχή χωρίς όρους: Το παιδί χρειάζεται να ξέρει ότι είναι αγαπητό ανεξάρτητα από την απόδοσή του. Η επιτυχία δεν αλλάζει τη σχέση με τους γονείς.
«Το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι η ζωή δεν τελειώνει στις πανελλήνιες και η αξία ενός εφήβου δεν καθορίζεται από μια βαθμολογία. Οι εξετάσεις δεν είναι ο τερματικός σταθμός, καθώς η επαγγελματική σταδιοδρομία δεν εξαρτάται από μία μόνο στιγμή», καταλήγει ο Ψυχολόγος Άκης Μακρυγιάννης.
