Η βρετανική δραματική σειρά «Adolescence» της Netflix αποτελεί μια βαθιά διερεύνηση της σχέση γονιών και εφήβων, και δεν είναι απλώς ένα ακόμα τηλεοπτικό φαινόμενο. Είναι μια πρόκληση για τους γονείς που αναρωτιούνται αν γνωρίζουν πραγματικά τα παιδιά τους. Ο ίδιος ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, αποκάλυψε ότι παρακολουθεί τη σειρά μαζί με τα παιδιά του.
Επιμέλεια: Νίκος Παγουλάτος
Το κεντρικό ερώτημα που διατρέχει τη σειρά είναι αν ένα «αγγελικό» πρόσωπο μπορεί να κρύβει έναν δολοφόνο. Όμως, το πιο καίριο ερώτημα που τίθεται σε αυτή τη σειρά των 4 επεισοδίων είναι αν οι έφηβοι μαθαίνουν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους.
Ένας έφηβος κατηγορείται για δολοφονία – αλλά γιατί;
Στα πρώτα λεπτά του πρώτου επεισοδίου, η αστυνομία εισβάλλει στο σπίτι του 13χρονου Τζέιμι Μίλερ (Όουεν Κούπερ) και τον συλλαμβάνει ως ύποπτο για τη δολοφονία της συμμαθήτριάς του, Κέιτι.
Αν και ο μικρόσωμος και φοβισμένος έφηβος φαίνεται αρχικά ανίκανος για βία, η κατάσταση αλλάζει όταν οι αρχές αποκαλύπτουν το διαδικτυακό του ιστορικό και τα επιθετικά σχόλια του σε φωτογραφίες γυναικών στο Instagram.
Η σειρά δεν είναι ένα παραδοσιακό whodunnit (ποιος το έκανε); γνωρίζουμε γρήγορα ποιος σκότωσε την Κέιτι. Είναι ένα whydunnit (γιατί το έκανε), σύμφωνα με το New Yorker, καθώς προσπαθεί να κατανοήσει τους λόγους που οδήγησαν έναν έφηβο σε μια τέτοια πράξη.
Η αφήγηση εξελίσσεται μέσα από τις προοπτικές των ενηλίκων γύρω από τον Τζέιμι: των γονιών του, Έντι Μίλερ (Στίβεν Γκράχαμ) και Μάντα Μίλερ (Κριστίν Τρεμάρκο), της ψυχολόγου Μπριόνι Άριστον (Έριν Ντόχερτι) και του αστυνομικού Λουκ Μπάσκομπ (Άσλεϊ Γουόλτερς), ο οποίος επίσης προσπαθεί να διαχειριστεί τη δική του δύσκολη σχέση με τον έφηβο γιο του, Άνταμ.
Η κουλτούρα της τοξικής αρρενωπότητας
Μια χαρακτηριστική σκηνή της σειράς είναι όταν ο ντετέκτιβ ρωτά τον φίλο του Τζέιμι, τον Ράιαν, αν ο Τζέιμι μιλούσε ποτέ για τα συναισθήματά του. Ο Ράιαν τον κοιτάζει έκπληκτος: «Συναισθήματα; Όχι!»
Αυτή η αντίδραση δεν είναι τυχαία. Η κοινωνία σπάνια ενθαρρύνει τα αγόρια να εκφράζουν φόβο, ανασφάλεια ή θλίψη. Αντίθετα, μέσω διαδικτυακών κοινοτήτων και επιδραστικών προσωπικοτήτων της manosphere, όπως ο Άντριου Τέιτ, πολλά αγόρια διδάσκονται ότι η έκφραση συναισθημάτων ισοδυναμεί με αδυναμία.
Στη σειρά, ο γιος του ντετέκτιβ εξηγεί στον πατέρα του ότι οι συνομήλικοί του πιστεύουν πως «το 80% των γυναικών έλκεται μόνο από το 20% των ανδρών» – γνωστός ως ο κανόνας «80/20» – και ότι οι άντρες χρειάζεται να είναι σκληροί για να επιβιώσουν, αναγκάζοντας έτσι τον εαυτό τους να χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους φλερτ.
Το χάσμα των γενεών
Η σειρά φωτίζει επίσης ένα ακόμα ζήτημα: Πόσο δύσκολο είναι για τους ενήλικες να κατανοήσουν τον κόσμο των εφήβων, έναν κόσμο που γίνεται ακόμη πιο περίπλοκος μέσα στη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα.
Σε μια σκηνή, ο αστυνομικός Μπάσκομπ ανακαλύπτει ότι οι καρδιές στα μηνύματα του Instagram δεν είναι απλώς emoji, αλλά έχουν διαφορετικά νοήματα ανάλογα με το χρώμα τους. Αυτό το πολιτισμικό χάσμα αναδεικνύει την αφήγηση της σειράς, θέτοντας το ερώτημα στους θεατές αν είναι ικανοί να «αποκωδικοποιήσουν» τον κόσμο που τους περιβάλλει.
Οι γονείς και οι δάσκαλοι συχνά δεν κατανοούν τον διαδικτυακό κόσμο των εφήβων, εκθέτοντας τους σε επικίνδυνες ιδεολογίες και πεποιθήσεις. Αν και έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην καταπολέμηση της πατριαρχίας και του μισογυνισμού, η ωμή βία και η πραγματικότητα που βιώνουν οι νέοι συχνά αντιστέκονται σε αυτήν τη θεωρητική αλλαγή.
Δυστυχώς, τα γεγονότα είναι αμείλικτα: το 2018, ο Άλεκ Μινάσιαν σκότωσε 10 ανθρώπους στον Καναδά, υποστηρίζοντας ότι είχε ριζοσπαστικοποιηθεί μέσω της incel κοινότητας. Το 2021, ο Τζέικ Ντέιβισον, 22 ετών, δολοφόνησε πέντε άτομα προτού αυτοκτονήσει, με την αστυνομία να ανακαλύπτει αναρτήσεις του που παρουσίαζαν την ακραία ρητορική των incels.
Ο όρος «incel» σχετίζεται με μια διαδικτυακή υποκουλτούρα ατόμων που αισθάνονται ανίκανοι να βρουν ρομαντικούς ή σεξουαλικούς συντρόφους, συχνά κατηγορώντας και υποτιμώντας γυναίκες και κορίτσια.
Το τίμημα της αδιαφορίας
Η Νάταλι Κόστα, ιδρύτρια του ιδρύματος Power Thoughts, το οποίο βοηθά τα παιδιά να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους, επισημαίνει ότι δεν είναι μόνο οι περιθωριοποιημένοι ή παραμελημένοι έφηβοι που πλήττονται από το τοξικό ανδρικό πρότυπο.
Αντιθέτως, όπως γράφει στην Daily Mail, ακόμη και τα παιδιά από πιο ευνοημένες κοινωνικές τάξεις μπορεί να είναι σοβαρά επηρεασμένα από αυτές τις ιδεολογίες, ιδίως όταν οι γονείς τους είναι πολύ απασχολημένοι με τις δικές τους ζωές για να παρατηρήσουν αλλαγές στη συμπεριφορά τους.
Ανάλυση: Το συγκλονιστικό τέλος της σειράς
Στο τελευταίο επεισόδιο, η σειρά επικεντρώνεται στις συνέπειες των πράξεων του Τζέιμι στους ανθρώπους γύρω του, προσφέροντας παράλληλα μια σκληρή αλλά απαραίτητη αυτοκριτική στους χαρακτήρες, αναδεικνύοντας τη συμμετοχή τους, ακόμη και αν δεν συνειδητοποίησαν τι θα μπορούσαν να είχαν κάνει διαφορετικά.
Στην τελευταί στιγμή, ο πατέρας του Τζέιμι, Έντι, λέει: «Έπρεπε να τα είχα καταφέρει καλύτερα».
Essa cena final de Adolescence do pai chorando ao perceber que errou com o filho é simplesmente uma das mais lindas e humanas que já vi pic.twitter.com/S1xMxuwPX2
— antonio (@asouzasneto) March 20, 2025
Η σειρά ρίχνει το βάρος της ευθύνης στους γονείς του Τζέιμι, χωρίς να τους απεικονίζει ως άκαρδους ή αδιάφορους. Είναι απλοί, εργατικοί άνθρωποι με ταπεινές φιλοδοξίες. Ωστόσο, το φινάλε αναδεικνύει το σημαντικό ερώτημα: πόσο υπεύθυνοι είναι οι γονείς για τις πράξεις των παιδιών τους;
Ο Έντι, ο πατέρας του Τζέιμι, γίνεται στόχος κριτικής, κυρίως λόγω της συμπεριφοράς του στο τελευταίο επεισόδιο. Όταν ρωτά τη σύζυγό του, Μάντα, πώς μεγάλωσαν την κόρη τους, εκείνη απαντά ότι την ανέθρεψαν με τον ίδιο τρόπο που μεγαλώνει και τον Τζέιμι.
Η απάντησή της ενισχύει την άποψη ότι, παρόλο που ενδέχεται να έχουν κάνει λάθη, δεν μπορούν οι πράξεις του γιου τους να αποδοθούν αποκλειστικά στη γονική μέριμνα, σύμφωνα με το Collider.
Πέρα από την ψυχολογική τους συντριβή, οι γονείς του Τζέιμι καλούνται να αντιμετωπίσουν την ωμή πραγματικότητα που τους περιβάλλει. Η λέξη «nonce» (υποτιμητικός όρος για παιδόφιλο) γραμμένη στο βαν του Έντι υποδηλώνει ότι ο Τζέιμι μπορεί να είχε επιτεθεί σεξουαλικά στην Κέιτι, αν και κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται στη σειρά.
Ενώ ο Έντι βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής, η Μάντα υπενθυμίζει πως το ξέσπασμά του σε ένα κατάστημα οικοδομικών υλικών δεν καθορίζει τον χαρακτήρα του. Αυτή η σκηνή υποδηλώνει ότι η επιθετικότητα του Τζέιμι δεν είναι απαραίτητα αποτέλεσμα της συμπεριφοράς του πατέρα του, απορρίπτοντας απλοϊκές εξηγήσεις για τα αίτια της τραγωδίας.
Η εφηβεία παραμένει ένα άλυτο μυστήριο
Στο φινάλε της σειράς το έγκλημα αναλύεται, αλλά το κύριο ζήτημα παραμένει αναπάντητο: Ποιες είναι οι συνθήκες ανάπτυξης των αγοριών στη σύγχρονη εποχή;
Άλλα σημαντικά ερωτήματα που προκύπτουν περιλαμβάνουν: ποιος πραγματικά ευθύνεται για τις πράξεις του Τζέιμι; Ποιο ρόλο παίζουν το σχολείο, το διαδίκτυο και η οικογένεια; Πόσοι παράγοντες μετατρέπουν ένα αγόρι με αγγελικό πρόσωπο σε δολοφόνο;
Είναι βέβαιο ότι τα social media, η τοξική αρρενωπότητα και η αποξένωση από τους γονείς δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που δεν μπορεί να παραμεληθεί.
Σημάδια που πρέπει να προσέξουν οι γονείς
Η Νάταλι Κόστα, η οποία έχει υποστηρίξει πάνω από 50.000 παιδιά και εκατοντάδες γονείς τα τελευταία 17 χρόνια, έχει δημοσιεύσει έναν μίνι οδηγό σχετικά με τα σημάδια που πρέπει να παρατηρήσουν οι γονείς στη συμπεριφορά των παιδιών τους, ειδικά των αγοριών, και τι να κάνουν για να ενισχύσουν τη «σύνδεση» μαζί τους και να τα προστατεύσουν.
Ανησυχητικά σημάδια:
- Περνάει υπερβολικά χρόνο μόνος του στο δωμάτιό του
- Είναι αγενής προς τους γονείς του
- Είναι συνέχεια με το κινητό του
- Δείχνει εμμονή με το κοινωνικό του status
- Βγαίνει εύκολα εκτός εαυτού
Προτάσεις για τους γονείς:
- Η χρήση του κινητού να ελέγχεται από έναν ενήλικα
- Η συζήτηση για το σεξ να είναι ανοιχτή και χωρίς ταμπού
- Να επιτρέπεται η έκφραση του θυμού
- Να γνωρίσουν πραγματικά τον γιο τους
