Ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό, το ενεργειακό κόστος, τις εξαγωγές και τις επενδύσεις;
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βρίσκεται σε επιφυλακή, καθώς κάθε κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε αρνητικές εξελίξεις για την οικονομική ανάπτυξη, τις εξαγωγές, την ενέργεια, τις επενδύσεις, τον πληθωρισμό και τον τουρισμό.
Από τη ΣΙΣΣΥ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Ενώ το οικονομικό επιτελείο δηλώνει ότι τα προγραμματισμένα μέτρα ελάφρυνσης δεν θα επηρεαστούν από τα τρέχοντα γεγονότα, η κατάσταση θα εξεταστεί σοβαρά εάν η αναταραχή συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει τρεις μήνες, οι απώλειες στο ΑΕΠ της Ελλάδας μπορεί να φτάσουν το 1%.
Επιπλέον, κάθε αύξηση της τιμής του πετρελαίου κατά 10 δολάρια ανά βαρέλι αναμένεται να μειώσει το ΑΕΠ κατά 0,4%, ενώ κάθε αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 10 ευρώ ανά MWh μπορεί να προκαλέσει πτώση του ΑΕΠ κατά 0,3%.
Με την αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ανησυχία εγείρεται για μια νέα ενεργειακή κρίση που μπορεί να επαναφέρει τον πληθωρισμό και να οδηγήσει σε σημαντικές ανατιμήσεις προϊόντων και υπηρεσιών, πλήττοντας τα εισοδήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Απειλές
Οι κύριες απειλές για την ελληνική οικονομία προέρχονται από τις εξής πηγές:
1. Νέο ενεργειακό σοκ: Η σύγκρουση Ισραήλ – Ιράν ενδέχεται να προκαλέσει σημαντικές αυξήσεις στις τιμές ρεύματος και φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας το ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Καθώς η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται το καλοκαίρι, οι λογαριασμοί ρεύματος αναμένεται να πάρουν ανησυχητικές διαστάσεις. Οι τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης στην Ελλάδα έχουν ήδη εκτοξευθεί, με τις εκτιμήσεις να τοποθετούν την τιμή στα 2 ευρώ/λίτρο, ειδικά σε νησιά και τουριστικές περιοχές, λόγω μεταφορικών επιβαρύνσεων. Σε περίπτωση μείωσης της προσφοράς πετρελαίου από το Ιράν, οι Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αναμένεται να παίξουν ρόλο κλειδί, οδηγώντας σε αναστάτωση στις εσωτερικές ισορροπίες του OPEC+. Πολύ σοβαρό πρόβλημα θα δημιουργηθεί εάν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά το 50% του παγκόσμιου LNG, ενωμένες οι εφοδιαστικές ροές θα επηρεαστούν. Ο αυξανόμενος όγκος πετρελαίου προκαλεί αυξήσεις και στην ναυτιλία, επηρεάζοντας τις τιμές βασικών αγαθών, καθώς και τα εισιτήρια για τρένα, πλοία και αεροπλάνα.
2. Άνοδος του πληθωρισμού: Η αύξηση του ενεργειακού κόστους θα εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις, οδηγώντας σε νέες ανατιμήσεις. Το χτύπημα έρχεται την ώρα που ο πληθωρισμός στη χώρα μας αυξάνεται, αντίθετα με την ευρωζώνη. Σύμφωνα με την Eurostat, ο πληθωρισμός τον Μάιο ήταν 3,3%, ενώ στην ευρωζώνη ήταν 1,9%. Δεδομένα από την ΕΛΣΤΑΤ πριν την κρίση έδειξαν αυξήσεις σε βασικά τρόφιμα, λογαριασμούς ρεύματος και ενοίκια.
3. Πρόβλημα στις εξαγωγές και το εμπόριο: Η αναστάτωση στη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα θα πλήξει εξαγωγές λόγω αύξησης του κόστους παραγωγής και μεταφοράς. Οι ελληνικές εξαγωγές προς το Ισραήλ υπολογίζονται σε 1 δισ. ευρώ το 2024, με τον ευρωπαϊκό εμπορικό τομέα να απειλείται εξαιτίας της κρίσης που έρχεται σε ανακραυγή με τις αδιέξοδες συνθήκες στην αγορά.
4. Αυξημένα ναυλοκοστολόγια: Η περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης θα προκύψει από την αύξηση των ασφαλίστρων και τις καθυστερήσεις μεταφοράς υγρών καυσίμων, επηρεάζοντας την κερδοφορία των ναυτιλιακών εταιρειών. Οι ναυλώσεις μεγαλύτερων πετρελαιοφόρων ήδη έχουν υπερδιπλασιαστεί μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν. Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν για διακοπές κυκλοφορίας σε θαλάσσιες οδούς που είναι κομβικές για την παγκόσμια εφοδιαστική.
5. Επιβράδυνση στην ανάπτυξη: Μακροχρόνιες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να κλονίσουν το επενδυτικό κλίμα, αναβάλλοντας πολλές πηγές επένδυσης στη χώρα. Το αποτέλεσμα της παρατεταμένης σύγκρουσης μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των καταναλωτικών δαπανών και ανάπτυξης, με το ΑΕΠ να ενδέχεται να πέσει κάτω από το στόχο του 2,3% το 2025, με πιθανές απώλειες έως 0,7% σε δραστικές συνθήκες.
