Με απόφαση του Μεγάρου Μαξίμου, ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων, Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) καταργείται, και η διαχείριση μεταφέρεται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Η κυβέρνηση στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Το σύστημα Αγροτικών Ενισχύσεων και Πληρωμών μπαίνει σε μια νέα εποχή, τερματίζοντας κακές πρακτικές και παθογένειες που στέρησαν πόρους και ευκαιρίες από τους συνεπείς αγρότες».
Σύμφωνα με ανακοίνωση από το Πρωθυπουργικό Γραφείο, η διαδικασία ξεκινά άμεσα, σε συνεργασία με τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και την ΑΑΔΕ, υπό την εποπτεία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης. Στόχος είναι η πλήρης ενσωμάτωση μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του 2026, με τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις να κατατίθενται μέχρι τον Ιούλιο.
Η κατάσταση που προκάλεσε την αλλαγή
Οι εξελίξεις γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ταχύτατες, καθώς το ζητούμενο ξεπερνά το σκάνδαλο παράνομων ενισχύσεων που φαίνεται να αφορά κάποιους στον κτηνοτροφικό τομέα.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει φόβο για την απώλεια της πιστοποίησης του Οργανισμού από τις Βρυξέλλες, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο την ομαλή καταβολή ενισχύσεων σε 650,000 αγρότες. Το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας εξέλιξης θα ήταν σημαντικό, και γι’ αυτό το κυβερνητικό επιτελείο προχώρησε σε άμεσες ενέργειες.
Απώλεια αξιοπιστίας
Η υπόθεση πλήττει την αξιοπιστία της χώρας και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Τα γεγονότα κατά τη διάρκεια του ελέγχου της ευρωπαϊκής εισαγγελίας στις 19 Μαΐου και οι δημόσιες αντιδράσεις που ακολούθησαν έχουν προκαλέσει διεθνή ντροπή, με την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κιόβεσι, να αναφέρεται σε προσπάθειες εκφοβισμού και παρεμπόδισης του έργου των ελεγκτών από Έλληνες αξιωματούχους.
Οι ευρωπαϊκές εισαγγελικές αρχές συνεχίζουν με αποφασιστικότητα τους ελέγχους για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει οργανωμένη απάτη και διαφθορά αναφορικά με τις αγροτικές επιδοτήσεις.
Η Κιόβεσι διαβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα συνεχίσει τον έλεγχο με αμεροληψία, ανεξαρτήτως των επιθέσεων που δέχονται οι εισαγγελείς της.
Αναδιάρθρωση της ΚΑΠ
Μια σημαντική πτυχή της υπόθεσης είναι ότι το «χάος» στον ΟΠΕΚΕΠΕ, ιδιαίτερα με το σκάνδαλο των βοσκοτόπων, συμπίπτει με κρίσιμες στιγμές αναδιάρθρωσης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στην Ε.Ε., με προτάσεις για συγκέντρωση της χρηματοδότησης σε ενιαίο ταμείο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αδυναμία της Ελλάδας να αναπτύξει έναν αξιόπιστο φορέα διαχείρισης πληρωμών και ελέγχου θα την έθετε σε μειονεκτική θέση στις διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες. Ακόμη, χωρίς μια ενισχυμένη αγροτική οικονομία, η χώρα θα είναι πιο ευάλωτη στην κλιματική κρίση και στην εξασφάλιση επισιτιστικής επάρκειας.
Με αυτό το σκεπτικό, το Μέγαρο Μαξίμου στοχεύει να βελτιώσει τη θέση και αξιοπιστία της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή σκηνή, ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου για την ΚΑΠ.
Επιπτώσεις και ανοιχτά ζητήματα
Η χθεσινή ανακοίνωση για την κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ εγείρει μια σειρά ερωτημάτων. Με ποιόν τρόπο η ΑΑΔΕ θα διαχειριστεί την πιστοποίηση και τα υπόλοιπα πληρωμών, και πώς θα συνεχιστεί η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τις ενισχύσεις;
Επιπλέον, τι θα συμβεί με το «Σχέδιο Δράσης» που έχει συμφωνηθεί με τις Βρυξέλλες, το οποίο περιλάμβανε τη δημιουργία ενός αυτόνομου πληροφοριακού συστήματος για τον ΟΠΕΚΕΠΕ;
Εν αναμονή της νέας επίσκεψης των ευρωπαϊκών αρχών στην Αθήνα για παρακολουθήσουν την πρόοδο του Σχεδίου Δράσης, αναμένονται αναπροσαρμογές, καθώς δημιουργείται νέα υποδιεύθυνση στην ΑΑΔΕ.
Όσον αφορά το σκάνδαλο, είναι αβέβαιο πώς η κατάργηση του Οργανισμού θα επηρεάσει πιθανές ποινικές ευθύνες και πώς θα απαιτηθούν τα κονδύλια που καταβλήθηκαν παρανόμως;
