Βρέχει. Η εξοχή του Ντόρσετ είναι βυθισμένη στη σιωπή και στη λάσπη, όταν ο Τόμας Έντουαρντ Λόρενς, γνωστός ως Λόρενς της Αραβίας, αφήνει την τελευταία του πνοή.
Η ημερομηνία είναι 19 Μαΐου 1935. Έχουν περάσει έξι ημέρες από το άτυχο περιστατικό που στέρησε τη ζωή ενός ανθρώπου γεμάτου πάθος και πόνο.
Ο θρύλος της Μεσοποταμίας δεν πεθαίνει στη μάχη ή σε κάποιο παλάτι του Καΐρου, αλλά στον δρόμο, πάνω στην αγαπημένη του μηχανή – μια Brough Superior SS100 που αποκαλεί “Boanerges”, δηλαδή Γιος της Βροντής.
Κανείς δεν γνωρίζει αν ταξίδευε με ταχύτητα. Μόνο ότι αντίκρυσε δύο αγόρια με ποδήλατα, επιχείρησε να τα αποφύγει, και εκτινάσσεται στον αέρα. Χτυπάει χωρίς κράνος. Το κρανίο του ραγίζει. Το σώμα του μάχεται για έξι ημέρες, ενώ το πνεύμα του ήδη φεύγει.
Το κράνος
Ο Τσόρτσιλ εκφράζει τη θλίψη του. «Χάσαμε έναν από τους σπουδαιότερους ανθρώπους της εποχής μας» δηλώνει. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι New York Times χαρακτηρίζουν τον θάνατό του “τραγική σπατάλη”. Όμως η Ιστορία γνωρίζει: η σιωπηλή έξοδος του Λόρενς ανοίγει έναν νέο δρόμο – αυτόν που σώζει χιλιάδες αναβάτες.
Διότι δίπλα του, στις τελευταίες του ώρες, βρίσκεται ο νεαρός γιατρός Χιου Κερνς – ένας από τους πρώτους νευροχειρουργούς της Βρετανίας. Ο Κερνς παρατηρεί τις πληγές, καταγράφει τις βλάβες, συνειδητοποιεί ότι ένα κράνος θα μπορούσε να σώσει τον ήρωα της Αραβίας. Έτσι, ξεκινά ένα επιστημονικό έργο ζωής.
Η πορεία του
Όμως αυτή είναι περισσότερη από μια ιστορία ιατρικής πρόληψης. Είναι το κύκνειο άσμα ενός ανθρώπου που καίγεται από την ίδια του τη φλόγα. Μεγαλώνoντας στην Οξφόρδη, σπουδάζει μεσαιωνική αρχιτεκτονική, αλλά βρίσκει τον εαυτό του στις ερήμους, στα φρούρια των Σταυροφόρων, στις άγριες πεδιάδες της Συρίας. Ξεκινά ως αρχαιολόγος και εξελίσσεται σε αντάρτη, διπλωμάτη, πολεμιστή, σύμβολο.
Δίπλα στον Φαϊζάλ, εμπνέει τους Άραβες στην επανάσταση κατά των Οθωμανών. Περνά απαρατήρητος μέσα από τουρκικά στρατόπεδα, ντυμένος Βεδουίνος. Ανατινάζει σιδηροδρομικές γραμμές, γκρεμίζει γέφυρες, χαράσσει στην άμμο την υπόσχεση ενός αραβικού έθνους. Γίνεται “Εμίρης Δυναμίτης”. Όμως, στην πύλη της Δαμασκού, όταν οι Άραβες θριαμβεύουν, εκείνος καταρρέει. Γνωρίζει ότι η νίκη είναι κενή – η προδοσία από τους Ευρωπαίους έχει ήδη υπογραφεί στη Συμφωνία Σάικς-Πικό.
Αποσύρεται. Μεταμορφώνεται. Κρύβεται.
Η δόξα τον κυνηγά
Επιστρέφει στην Αγγλία, αλλά η δόξα τον ακολουθεί. Γράφει το “Οι Επτά Στύλοι της Σοφίας”, ένα έργο που αποτελεί ύμνο και καταδίκη του πολέμου. Κατατάσσεται ξανά, χρησιμοποιώντας ψεύτικο όνομα, πρώτα στην αεροπορία και έπειτα στους τεθωρακισμένους. Ζει απομονωμένος στο Clouds Hill, καβαλά την “Boanerges”, κυνηγά τον άνεμο. Δηλώνει: «Μια πειραχτή μηχανή με μια στάλα αίμα στα έγκατά της είναι καλύτερη από οποιοδήποτε άλλο ζωντανό ον».
Έτσι, καταλήγει. Όχι με βόμβες, αλλά με βροχή.
Ο νόμος που σώζει ζωές
Ο Κερνς, ο γιατρός του, δεν τον ξεχνά. Ερευνά, γράφει, μετράει θύματα. Καταφέρνει να πείσει τον βρετανικό στρατό να επιβάλει υποχρεωτικά τα κράνη στους μοτοσικλετιστές. Μέχρι το τέλος του πολέμου, οι θάνατοι μειώνονται δραστικά. Το 1973, ο νόμος γενικεύεται.
Ο Λόρενς της Αραβίας δεν ζει πια, αλλά η τραγική του κατάληξη σώζει ζωές για δεκαετίες.
Η Ιστορία θυμάται τους κατακτητές, τους συγγραφείς, τους στρατηγούς. Ωστόσο, ο Λόρενς είναι κάτι παραπάνω. Είναι η συνείδηση της αυτοκρατορίας, ένας άνθρωπος που ονειρεύεται ένα έθνος και καταλήγει συντετριμμένος από την προδοσία αυτού του ονείρου. Στο τέλος, πεθαίνει όπως έζησε: μοναχικός, παθιασμένος, ανίκανος να πιαστεί.
