Παρά τη συνάντησή τους, δεν αποφασίστηκε η ημερομηνία του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας (ΑΣΣ) μεταξύ του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γραμματέα και του Τούρκου ομολόγου Χακάν Φιντάν στην Αττάλεια.
Οι δύο ΥΠΕΞ συναντήθηκαν την Πέμπτη (15/5) στο περιθώριο της άτυπης Συνόδου Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, συζητώντας για το προγραμματισμένο ΑΣΣ, χωρίς ωστόσο να οριστεί ημερομηνία, όπως είχε ανακοινωθεί προηγουμένως από τη Βασιλίσσης Σοφίας.
Κατά τις πληροφορίες, συμφώνησαν για τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο, καθώς και για την Θέση της Θετικής Ατζέντας και τον Πολιτικό Διάλογο, της οποίας οι ημερομηνίες αναμένονται σύντομα.
Επιπλέον, καλά ενημερωμένες πηγές της «Ν» αναφέρουν ότι το ΑΣΣ μπορεί να διεξαχθεί τον Ιούλιο, με λεπτομέρειες να αναμένονται από τη συνάντηση που θα έχει γίνει μεταξύ των δύο χωρών στο περιθώριο του Πολιτικού Διαλόγου, πιθανώς στα τέλη Μαΐου ή τον Ιούνιο.
Η συγκεκριμένη συνάντηση προγραμματίζεται σε επίπεδο Υφυπουργών Εξωτερικών, με επικεφαλής, μεταξύ άλλων, την Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου.
Οι πιθανότητες δείχνουν ότι η συνάντηση θα γίνει στις αρχές του Ιουνίου, καθώς η Σύνοδος του ΝΑΤΟ θα διεξαχθεί στη Χάγη από 24-26 του μήνα σε επίπεδο αρχηγών κρατών – μελών της Συμμαχίας.
Οι 3 Πυλώνες του Πολιτικού Διαλόγου
Ο Πολιτικός Διάλογος μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι ένα θεσμοθετημένο εργαλείο διμερούς επικοινωνίας που στοχεύει στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επαφής και στην αποκλιμάκωση των εντάσεων στις σύνθετες σχέσεις των δύο χωρών.
Αυτός περιλαμβάνει τρεις βασικούς πυλώνες, αφορώντας σε διαβουλεύσεις σε επίπεδο υπουργείων Εξωτερικών, ανταλλαγές απόψεων για ζητήματα διμερούς και περιφερειακού ενδιαφέροντος, καθώς και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) μέσω πολιτικών και τεχνικών συναντήσεων.
Η σημασία του έγκειται στην ενίσχυση της σταθερότητας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, προάγοντας τον διάλογο αντί της αντιπαράθεσης, και θέτοντας τις βάσεις για τη μελλοντική επίλυση διαφορών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και με σεβασμό της κυριαρχίας.
Η Μοναδική Διαφορά
Όπως φαίνεται, και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι διαφωνούν σε σημαντικά θέματα, όπως η οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), αλλά επιθυμούν να διατηρήσουν ένα θετικό και ήρεμο κλίμα στις σχέσεις τους, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία και τον Ταγίπ Ερντογάν να παραμένει πιστός στις «μαξιμαλιστικές» του θέσεις.
Παράλληλα, καθώς ο πρωθυπουργός ενημερώνει τη διεθνή κοινότητα (όπως την Αίγυπτο, την Ιταλία και τη Γερμανία) για την αξία της μονομερούς σχέσης κάθε κράτους μέλους της ΕΕ με τρίτες χώρες, η Τουρκία φαίνεται να κερδίζει έδαφος.
Κατά τη διάρκεια της σειράς διπλωματικών του ταξιδιών, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ανησυχία του στους ηγέτες, τονίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και την προσοχή στην επιλογή συνομιλητών, με βάση τη συμβατότητά τους με την ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.
Οι Επαινετικές Δηλώσεις του Ρούτε για τον Ερντογάν
Σημαντική είναι η στήριξη της Τουρκίας, τουλάχιστον για τώρα, από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Σε δηλώσεις του από την Τουρκία, την ώρα της άτυπης συνόδου υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, επαίνεσε τον Ερντογάν ως μακροχρόνιο φίλο και αξιοσέβαστο ηγέτη εντός της Συμμαχίας.
Η στάση αυτή παραπέμπει σε ανάλογες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε τον Ερντογάν ως «δυνατό και έξυπνο άνθρωπο» με καλές σχέσεις μαζί του.
Φαίνεται όμως πως ο Ρούτε παραβλέπει τις προκλητικές ενέργειες του Ερντογάν και τη στρατηγική του απέναντι σε κράτος μέλος της Συμμαχίας, το οποίο επενδύει περίπου 3,1% του ΑΕΠ του σε άμυνα και διαθέτει μία από τις πιο ισχυρές Πολεμικές Αεροπορίες στο ΝΑΤΟ.
Επιπλέον, η Τουρκία σκοπεύει να δαπανήσει περίπου 28 δισεκατομμύρια δολάρια σε ένα πολυετές αμυντικό πρόγραμμα στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».
Ο Μαρκ Ρούτε κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα επαίνεσε την Ελλάδα για τη βοήθεια που παρείχε στην Ουκρανία από την αρχή, τονίζοντας επίσης ότι η Αθήνα θα συμβάλλει στην εκπαίδευση πιλότων και τεχνικών για F-16.
Θέματα άμυνας συζητήθηκαν επίσης στην όψη της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, παρουσία του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας Στρατηγού Δημήτριου Χούπη.
Οι λεπτομέρειες της άμυνας αναμένονται επίσης να συζητηθούν στη Σύνοδο της Χάγης τον Ιούνιο και στα μελλοντικά Ευρωπαϊκά Συμβούλια, όπου θα εξεταστούν οι απαιτούμενες διευκρινίσεις σχετικά με το ReArm Europe και την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Στην Αμερική ο Κ. Μητσοτάκης
Σημειώνεται ότι ο πρωθυπουργός βρίσκεται ήδη στις ΗΠΑ, με κυβερνητικά στελέχη να διαψεύδουν ότι αναμένει επίσκεψη στον Λευκό Οίκο, αλλά θα προεδρεύσει και θα μιλήσει στη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο προεδρεύεται από την Ελλάδα για ένα μήνα από 1η Μαΐου 2025.
