Αργά το βράδυ του Σαββάτου, ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να ρισκάρει και να επιτεθεί με βόμβες βάρους άνω των 13 τόνων στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Αυτή η απόφαση ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη Μέση Ανατολή, με την κατάσταση να βρίσκεται τώρα στα χέρια της Τεχεράνης.
Επιμέλεια: Εύη Απολλωνάτου
Το ερώτημα που απασχολεί όλους είναι πώς θα αντιδράσουν οι αγιατολάδες στην Τεχεράνη, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την πιο δύσκολη πρόκληση από το 1979, όταν ανέλαβαν την εξουσία στο Ιράν. Οι διαθέσιμες απαντήσεις είναι αβέβαιες, αλλά διάφορα σενάρια εξετάζονται στα διεθνή ΜΜΕ.
Το BBC εξετάζει τρία κύρια σενάρια για την ιρανική αντίδραση στα αμερικανικά πλήγματα:
⦁ Η Τεχεράνη επιλέγει να μην αντιδράσει ώστε να αποφύγει νέες αμερικανικές επιθέσεις. Μπορεί να προτιμήσει τη διπλωματία, ξεκινώντας διαπραγματεύσεις με Ευρωπαίους και ΗΠΑ. Ωστόσο, αυτό το σενάριο θεωρείται απίθανο, καθώς θα φανεί αδύναμο στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Η ανάγκη του καθεστώτος να αποδείξει την ικανότητά του να υπερασπιστεί την εδαφική του ακεραιότητα μπορεί να είναι καθοριστική.
⦁ Σύμφωνα με το δεύτερο σενάριο, το Ιράν θα αντιδράσει άμεσα με σφοδρές επιθέσεις. Το Ιράν διαθέτει πλουσιοπάροχο οπλοστάσιο βαλλιστικών και υπερηχητικών πυραύλων ικανών να πλήξουν αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους. Μια τέτοια αντίδραση θα μπορούσε να στοχεύσει δεκάδες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και πλοία του αμερικανικού ναυτικού στην περιοχή, προκαλώντας έναν πόλεμο με απρόβλεπτες συνέπειες για τον πλανήτη.
⦁ Το τρίτο και πιο ήπιο σενάριο υποστηρίζει ότι το Ιράν θα αντιδράσει, αλλά όχι άμεσα. Το καθεστώς της Τεχεράνης είναι γνωστό για τις καθυστερημένες εκδικητικές του ενέργειες, επιλέγοντας το κατάλληλο χρονικό σημείο. Εφόσον ακολουθηθεί αυτό το σενάριο, το Ιράν μπορεί να περιμένει και να χτυπήσει αμερικανικές βάσεις όταν ο συναγερμός των ΗΠΑ έχει μειωθεί.
Επίσης, το Ιράν θα μπορούσε να επιτεθεί σε γειτονικές χώρες εάν θεωρήσει ότι αυτές υποστήριξαν τα αμερικανικά πλήγματα. Σε προηγούμενη σύγκρουση με το Ισραήλ τον περασμένο Απρίλιο, η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει τις χώρες του Κόλπου ότι θα πλήξει τις πετρελαϊκές τους εγκαταστάσεις εάν αυτές χτυπήσουν τις δικές της.
«Θα ήμουν έκπληκτος αν οι Ιρανοί δεν έβαζαν στο στόχαστρο αμερικανικές δυνάμεις»
Ο διευθυντής Μεσανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, Στίβεν Ζούνες, δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι Ιρανοί διαθέτουν πολλές επιλογές για αντίποινα και ότι θα ήταν έκπληξη αν δεν αντιδρούσαν στην αμερικανική επίθεση.
«Μπορούν να επιτεθούν άμεσα στις αμερικανικές δυνάμεις. Υπάρχουν περίπου 40.000 Αμερικανοί εντός εμβέλειας των ιρανικών πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλων όπλων», πρόσθεσε ο Ζούνες.
Συνέχισε: «Ο στόλος μας στον Περσικό Κόλπο, ακριβώς έξω από τις ιρανικές ακτές, μπορεί επίσης να είναι ευάλωτος σε επιθέσεις… κάτι τέτοιο θα είχε αντίκτυπο στη ναυτιλία και στις τιμές του πετρελαίου παγκοσμίως».
«Έχουμε επίσης πολιτοφυλακές στο Ιράκ που θα μπορούσαν να επιτεθούν σε αμερικανικές βάσεις εκεί. Υπάρχουν λοιπόν αρκετοί τρόποι που οι αμερικανικές δυνάμεις μπορεί να είναι ευάλωτες, και θα με εξέπληττε αν οι Ιρανοί δεν εστίαζαν τουλάχιστον σε κάποιες από αυτές», δήλωσε ο διευθυντής Μεσανατολικών Σπουδών.
Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Georgetown του Κατάρ, Μεχράν Καμραβά, ανέφερε ότι «αυτή η περιοχή είναι γεμάτη αμερικανικές βάσεις, με πάνω από 40.000 στρατιώτες. Έχω ακούσει έναν Ιρανό διοικητή να λέει: “Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν 40.000 στόχοι που μπορούμε να στοχεύσουμε”».
Απαντώντας στην ερώτηση αν οι Ιρανοί θα στοχεύσουν αμερικανικές βάσεις ή θα αντιδράσουν περιορισμένα, όπως στην περίπτωση του στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί, ο καθηγητής τόνισε στο Al Jazeera ότι «θα πρέπει να το δούμε. Ωστόσο, οι Ιρανοί θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε αντίποινα. Πολιτικά, δεν μπορούν απλά να μείνουν ήσυχοι και να το δεχτούν όπως επιθυμεί ο Τραμπ».
