Περισσότερα από 11 χρόνια μετά την τραγωδία της πτήσης MH17 των Malaysian Airlines, ο Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας του ΟΗΕ (ICAO) ανακοίνωσε επίσημα ότι η Ρωσία ευθύνεται για την κατάρριψη του αεροσκάφους.
Το ατύχημα συνέβη στις 17 Ιουλίου 2014, όταν το αεροπλάνο εκτελούσε τη διαδρομή από το Άμστερνταμ προς την Κουάλα Λουμπούρ και καταρρίφθηκε πάνω από την ανατολική Ουκρανία, κατά τη διάρκεια έντονων συγκρούσεων μεταξύ φιλορώσων αυτονομιστών και ουκρανικών δυνάμεων.
Από την επίθεση σκοτώθηκαν όλοι οι 298 επιβαίνοντες, μεταξύ των οποίων 196 Ολλανδοί και 38 Αυστραλοί πολίτες ή κάτοικοι.
Η απόφαση της ICAO ανακοινώθηκε τη Δευτέρα, και όπως δήλωσαν οι κυβερνήσεις της Αυστραλίας και της Ολλανδίας, το Συμβούλιο του οργανισμού θα εξετάσει το επόμενο διάστημα ποια μορφή αποζημίωσης είναι κατάλληλη.
Η υπόθεση είχε υποβληθεί στον οργανισμό από την Ολλανδία και την Αυστραλία το 2022. Η ICAO, που εδρεύει στο Μόντρεαλ, δεν έχει ακόμη απαντήσει σε αίτημα για σχόλιο.
Σε δήλωσή του, ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών, Κάσπαρ Φέλντκαμπ, δήλωσε: «Αυτή η απόφαση συνιστά ένα σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση της αλήθειας και την επίτευξη δικαιοσύνης για όλα τα θύματα της πτήσης MH17, καθώς και για τις οικογένειές τους».
«Η απόφαση αυτή στέλνει επίσης ένα καθαρό μήνυμα στην παγκόσμια κοινότητα: τα κράτη δεν μπορούν να παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο χωρίς συνέπειες», τόνισε.
Η Ολλανδία και η Αυστραλία έχουν ζητήσει από το Συμβούλιο της ICAO να διατάξει τη Ρωσία να αρχίσει διαπραγματεύσεις για την καταβολή αποζημιώσεων. Η υπουργός Εξωτερικών της Αυστραλίας, Πένι Γουόνγκ, δήλωσε ότι η κυβέρνησή της καλωσορίζει την απόφαση και κάλεσε την ICAO να δράσει άμεσα για την επιβολή κατάλληλων μέτρων αποκατάστασης.
«Καλούμε τη Ρωσία να αναλάβει την ευθύνη για αυτή τη φρικτή πράξη βίας και να καταβάλει αποζημιώσεις για την ακατανόητη συμπεριφορά της, όπως απαιτεί το διεθνές δίκαιο», πρόσθεσε.
Ο οργανισμός ICAO δεν έχει την εξουσία να επιβάλλει δεσμευτικούς κανόνες, αλλά ασκεί ηθική πίεση και καθορίζει πρότυπα στον τομέα της διεθνούς αεροπορίας, τα οποία υιοθετούνται από την πλειονότητα των 193 κρατών-μελών του.
Από τον Νοέμβριο του 2022, ένα ολλανδικό δικαστήριο είχε καταδικάσει ερήμην δύο Ρώσους και έναν Ουκρανό για τη δολοφονία των επιβατών της πτήσης MH17. Η Μόσχα χαρακτήρισε την απόφαση «σκανδαλώδη» και δήλωσε ότι δεν πρόκειται να παραδώσει τους πολίτες της.
Το 2023, η Αυστραλία επέβαλε κυρώσεις σε τρεις άντρες που συμμετείχαν στην κατάρριψη του αεροσκάφους, στοχεύοντας τον Ρώσο Σεργκέι Ντουμπίνσκι και τον Ουκρανό Λεονίντ Χαρτσένκο, οι οποίοι κρίθηκαν ένοχοι και καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη.
Η Αυστραλία επέβαλε επίσης κυρώσεις στον Ρώσο συνταγματάρχη Σεργκέι Μούτσκαεφ, διοικητή της 53ης Αντιαεροπορικής Ταξιαρχίας Πυραύλων, που παρείχε το σύστημα πυραύλων Buk-TELAR που κατέρριψε την πτήση MH17 τον Ιούλιο του 2014.
Επιπλέον, ο Ίγκορ Γκίρκιν είχε ήδη τιμωρηθεί με κυρώσεις από την Αυστραλία το 2014 για την υποστήριξή του στις αποσχιστικές κινήσεις στην ανατολική Ουκρανία.
Η ΥΠΕΞ της Αυστραλίας δήλωσε: «Ως ηγέτες των αποσχιστών στην λεγόμενη “Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ” τη στιγμή της κατάρριψης της πτήσης MH17 ή ως μέλη των Ρωσικών Ένοπλων Δυνάμεων, οι τρεις που τιμωρούνται υποστήριξαν ενέργειες και πολιτικές που απείλησαν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας».
«Αυτές οι κυρώσεις αποδεικνύουν τη συνεχιζόμενη δέσμευση της αυστραλιανής κυβέρνησης να φέρει ενώπιον της δικαιοσύνης τους υπεύθυνους για την κατάρριψη της πτήσης MH17», κατέληξε.
Ακόμη, τόνισε ότι η Αυστραλία παραμένει προσηλωμένη στην αναζήτηση «αλήθειας, δικαιοσύνης και λογοδοσίας» για τα θύματα και θα χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα.
