Μια πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Archaeological Science, έφερε στο φως τα υλικά και τις τεχνικές που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή των πινακίδων γραφής στην Αυτοκρατορία των Νεο-Ασσυρίων, οι οποίες βρέθηκαν στα ερείπια της πόλης Νιμρούντ, στο σημερινό Ιράκ.
Αυτές οι πινακίδες, που χρονολογούνται στον 7ο αιώνα π.Χ., αποτελούν την πρώτη υλική απόδειξη της σφηνοειδούς γραφής πάνω σε μελισσοκέρι.
Οι πινακίδες ανακαλύφθηκαν κατά τις ανασκαφές του 1950 στο βορειοδυτικό παλάτι της Νιμρούντ, μία από τις κύριες πρωτεύουσες της Ασσυριακής Αυτοκρατορίας.
Ανακάλυψη στον πηγάδι
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι πινακίδες επέζησαν χάρη στην τύχη, καθώς κατά τη διάρκεια μιας λεηλασίας της πόλης το 612 π.Χ. είχαν ριχτεί σε ένα πηγάδι, όπου διασώθηκαν λόγω του υγρού και ανοξικού περιβάλλοντος.
Οι αναλύσεις αποκάλυψαν ότι οι πινακίδες, κατασκευασμένες από ξύλο και ελεφαντόδοντο, περιείχαν υπολείμματα μιας υποκίτρινης πάστας, η οποία, όπως διαπιστώθηκε, συνίστατο από κερί μέλισσας και σανδαράχη, μια κίτρινη χρωστική που περιέχει θειούχο αρσενικό (As₂S₃).
Μια ομάδα επιστημόνων του Βρετανικού Μουσείου, υπό την καθοδήγηση του Diego Tamburini, χρησιμοποίησε προηγμένες αναλυτικές τεχνικές όπως φασματοσκοπία υπερύθρου FTIR, χρωματογραφία αερίων πυρόλυσης-μαζική φασματομετρία (Py-GC-MS) και μικροσκόπηση ηλεκτρονικής σάρωσης (SEM) για να μελετήσει τα τμήματα των πινακίδων.
Οι μέθοδοι αυτές προσέφεραν τη δυνατότητα ακριβούς αναγνώρισης των οργανικών και ανόργανων συστατικών της πάστας γραφής, καθώς και του τύπου του ξύλου που χρησιμοποιήθηκε.
Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν ότι η κίτρινη πάστα αποτελούνταν κυρίως από κερί μέλισσας με 25% σανδαράχη, όπως είχαν δείξει και οι αναλύσεις του 1950. Ωστόσο, οι νέες τεχνολογίες προσέφεραν πρωτοφανείς λεπτομέρειες:
Ανακάλυψαν ότι το μελισσοκέρι ήταν εξαιρετικά καλά διατηρημένο, χωρίς ίχνη οργανικών πρόσθετων όπως έλαια ή ρητίνες, υποδεικνύοντας μια απλή αλλά αποτελεσματική συνταγή από τους Ασσυρίους.
Αρσενικό στη γραφή;
Η σανδαράχη, εκτός από το ελκυστικό χρυσό της χρώμα, ενίσχυε τις μηχανικές ιδιότητες του κεριού, κάνοντάς το κολλώδες και ιδανικό για τη χάραξη των σφηνοειδών χαρακτήρων.
Η μελέτη προτείνει ότι το αρσενικό θα μπορούσε να έχει λειτουργήσει ως ένα φυσικό συντηρητικό.
Αυτό το στοιχείο είναι γνωστό για τις αντιμικροβιακές του ιδιότητες, και η παρουσία του στην πάστα μπορεί να προστάτευε το υλικό από τη φθορά που προκαλούν μύκητες και βακτήρια για περισσότερο από 2.600 χρόνια.
Συνήθειες των Ασσυρίων που επηρεάστηκαν από τους Έλληνες και Ρωμαίους
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης ίχνη καμένης οργανικής ύλης σε ορισμένες πινακίδες, υποδεικνύοντας τη sporadική χρήση μαύρων χρωστικών που προέρχονται από το κάρβουνο.
Είναι πιθανό οι Ασσύριοι να δημιούργησαν πινακίδες με σκοτεινές επιφάνειες, μια πρακτική που αργότερα υιοθετήθηκε από τους Έλληνες και τους Ρωμαίους.
Η ανάλυση του ξύλου επιβεβαίωσε ότι οι πινακίδες ήταν φτιαγμένες από ξύλο καρυδιάς (Juglans regia), ένα δέντρο που αναπτύσσεται στην περιοχή από το Ιράκ έως τα Ιμαλάια.
Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι οι Ασσύριοι χρησιμοποιούσαν τοπικά υλικά αντί για εισαγόμενα, παρά το ευρύ εμπορικό τους δίκτυο.
Αντιθέτως, οι πινακίδες από ελεφαντόδοντο ήταν μεγαλύτερες και πιθανώς φυλάσσονταν για ειδικές περιπτώσεις ή προορίζονταν για την ελίτ.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι οι μελέτες τους παρέχουν τη βάση για μελλοντικές συγκριτικές έρευνες με πινακίδες από άλλες περιοχές, όπως η Αίγυπτος και η Ανατολία, που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν απρόσμενες πολιτιστικές συνδέσεις.
