Ένα πρωτοφανούς έκτασης μπλακ άουτ έπληξε τη Δευτέρα (28/04) σχεδόν όλη την Ιβηρική χερσόνησο, προκαλώντας αναστάτωση στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Τα αεροδρόμια, τα μέσα μεταφοράς και τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα παρέλυσαν, αφήνοντας εκατομμύρια πολίτες χωρίς πρόσβαση σε μετρητά και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Το υπουργείο Εσωτερικών της Ισπανίας ανακήρυξε εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης και κινητοποίησε 30.000 αστυνομικούς για τη διασφάλιση της δημόσιας τάξης.
Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις των δύο χωρών συγκάλεσαν κατεπείγουσες συνεδριάσεις των υπουργικών τους συμβουλίων.
Αδιευκρίνιστα αίτια
Αδιευκρίνιστα παραμένουν τα αίτια της διακοπής. Η Πορτογαλία κατέδειξε την Ισπανία ως πιθανή πηγή του προβλήματος, ενώ η Ισπανία απέδωσε την κατάσταση σε διακοπή της σύνδεσης με τη Γαλλία.
Ο Πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρο, δήλωσε ότι δεν υπάρχει «καμία ένδειξη» ότι το μπλακ άουτ οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση.
Παρά τις διαβεβαιώσεις, φήμες για πιθανή δολιοφθορά άρχισαν να κυκλοφορούν. Ο Ισπανός Πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, ανέφερε ότι επικοινώνησε με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Ο Σάντσεθ υπογράμμισε ότι η Ισπανία υπέστη απώλεια 15 GW ηλεκτροπαραγωγής σε μόλις πέντε δευτερόλεπτα, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 60% της εθνικής ζήτησης.
«Οι τεχνικοί εργάζονται για να κατανοήσουν την αιτία της ξαφνικής πτώσης», ανέφερε, προσθέτοντας: «Αυτό είναι κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ».
Το Εθνικό Κέντρο Κυβερνοασφάλειας της Πορτογαλίας ανακοίνωσε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης.
Η Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αρμόδια για τις καθαρές ενέργειες, Τερέσα Ριμπέρα, δήλωσε ότι το συμβάν συνιστά «ένα από τα σοβαρότερα επεισόδια που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια».
Ο Ζοάο Κονσεϊσάο, μέλος του Δ.Σ. της πορτογαλικής εταιρείας REN, ανέφερε ότι δεν αποκλείεται «μια πολύ μεγάλη ταλάντωση ηλεκτρικής τάσης, πρώτα στο ισπανικό σύστημα και στη συνέχεια στο πορτογαλικό».
Σημείωσε πως «οι αιτίες θα μπορούσαν να είναι πολλές, είναι πρώιμο να εκτιμηθεί η αιτία», προσθέτοντας ότι η REN βρίσκεται σε επικοινωνία με την Ισπανία.
Η REE, υπεύθυνη για τη διαχείριση του ισπανικού δικτύου, απέδωσε την αρχή του προβλήματος σε αποτυχία της σύνδεσης με τη Γαλλία.
Ο επικεφαλής της REE, Εδουάρδο Πριέτο, δήλωσε ότι «η απώλεια ισχύος ξεπέρασε τις αντοχές των ευρωπαϊκών συστημάτων και οδήγησε στην αποσύνδεση των δικτύων Ισπανίας και Γαλλίας».
Προτού συμβεί αυτό, τμήματα της Γαλλίας επίσης υπέστησαν σύντομες διακοπές ρεύματος. Ο γαλλικός διαχειριστής δικτύου, RTE, ανέφερε ότι είχε κινητοποιηθεί για να ενισχύσει την ηλεκτροδότηση σε μέρη της βόρειας Ισπανίας.
Χάος στις μεταφορές και υποδομές
Το μπλακ άουτ άρχισε το μεσημέρι, προκαλώντας κυκλοφοριακό κομφούζιο σε Μαδρίτη και Λισαβόνα. Σε διάφορες περιοχές της Βαρκελώνης, πολίτες προσπάθησαν να ρυθμίσουν την κίνηση κυκλοφορία, καθώς τα φανάρια δεν λειτουργούσαν.
Οι σιδηροδρομικές συνδέσεις και στις δύο χώρες διακόπηκαν.
Στην Ισπανία, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και το προσωπικό των σιδηροδρόμων προχώρησαν στην εκκένωση περίπου 35.000 ατόμων από περισσότερα από 100 ακινητοποιημένα τρένα.
Το μετρό έκλεισε, ενώ τα νοσοκομεία και οι υπηρεσίες πρώτης ανάγκης ενεργοποίησαν τις γεννήτριες τους, καθώς τα πρατήρια καυσίμων σταμάτησαν τη λειτουργία τους.
Τα περισσότερα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα διακόπηκαν, με τους πολίτες να καταφεύγουν σε ραδιόφωνα με μπαταρίες για ενημέρωση.
Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι αντλούσε ρεύμα από το Μαρόκο και τη Γαλλία για να αποκαταστήσει την ηλεκτροδότηση στις νότιες και βόρειες περιοχές της χώρας, με αυξημένη παραγωγή από υδροηλεκτρικούς και θερμοηλεκτρικούς σταθμούς.
Τα αεροδρόμια της Ισπανίας λειτουργούσαν με εφεδρικά συστήματα, ενώ η Aena, υπεύθυνη για 56 αεροδρόμια, ανέφερε καθυστερήσεις πτήσεων, κυρίως σε Μαδρίτη και Βαρκελώνη.
Στη Λισαβόνα, τα αεροδρόμια σταμάτησαν τη λειτουργία τους και οι τουρίστες περίμεναν έξω για ενημέρωση σχετικά με τις πτήσεις τους.
Σταδιακή αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης
Στην Ισπανία, η ηλεκτροδότηση άρχισε να αποκαθίσταται αρχικά στη Χώρα των Βάσκων και στη Βαρκελώνη νωρίς το απόγευμα, ενώ έως το βράδυ της Δευτέρας αποκαταστάθηκε και σε τμήματα της Μαδρίτης.
Ο διαχειριστής του εθνικού δικτύου ανέφερε ότι περίπου το 92% της ηλεκτροδότησης έχει επανέλθει.
Nueva información. A las 05:00h⬇️
✅Recuperado el 92,09% de la demanda peninsular (18.563 MW).
➡️Energizadas el 100% de las subestaciones de la red de transporte.
Seguimos trabajando en la reposición del suministro.— Red Eléctrica (@RedElectricaREE) April 29, 2025
Η ισπανική ενεργειακή εταιρεία Enagas ανέφερε ότι ενεργοποίησε συστήματα έκτακτης ανάγκης κατά τη διάρκεια του μπλακ άουτ, ενώ ο Εδουάρδο Πριέτο της REE προειδοποίησε ότι η επιστροφή στην κανονικότητα θα απαιτούσε «αρκετές ώρες».
Αργά το βράδυ της Δευτέρας, ο δήμαρχος της Μαδρίτης, Χοσέ Λουίς Μαρτίνεθ-Αλμέιδα, σε βίντεο που ανάρτησε στην πλατφόρμα X, επεσήμανε ότι ο φωτισμός των δρόμων δεν είχε αποκατασταθεί πλήρως, καλώντας τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους για να διευκολυνθεί η κυκλοφορία των οχημάτων έκτακτης ανάγκης.
Mensaje para todos los madrileños.
Es importante que volváis a vuestras casas. La situación es complicada.
Desde el punto de vista vial y de seguridad ciudadana, es lo que mejor garantiza la seguridad en estos momentos. pic.twitter.com/syULzlQP4L
— José Luis Martínez-Almeida (@AlmeidaPP_) April 28, 2025
Στην Πορτογαλία, η ηλεκτροδότηση αποκαθίσταται σταδιακά σε διάφορους δήμους, περιλαμβανομένων κεντρικών περιοχών της Λισαβόνας. Ο διαχειριστής του δικτύου REN δήλωσε ότι 85 από τους 89 υποσταθμούς έχουν επανέλθει σε λειτουργία.
A REN informa que, às 22H00, já tinha conseguido fazer chegar a energia a 85 das 89 subestações e estações de corte, na operação de reenergização do sistema elétrico nacional.
Trafaria, Divor, Estremoz e Portimão ainda não conseguem receber energia.https://t.co/eYJVtIl6c7
— REN (@REN_PT) April 28, 2025
