Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Ενρίκο Λέτα, αναφέρει σε αποκλειστική του συνέντευξη στη «Ν» ότι η Ε.Ε. μπορεί να emerge stronger, more cohesive, and more competitive through current challenges. Σημειώνει ότι η Κίνα θα μπορούσε να γίνει μέρος της λύσης στο παγκόσμιο εμπόριο, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Πέρυσι, ανέλαβε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να συντάξει έκθεση για την κατάσταση της ενιαίας αγοράς της Ε.Ε.
Στο ζήτημα της ενεργειακής προμήθειας, υπογραμμίζει την ανάγκη για ανθεκτικότητα και αποφυγή αλληλοεξαρτήσεων. Όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, δεν βλέπει άμεσες λύσεις.
Ακολουθεί η πλήρης συνέντευξη του Ενρίκο Λέτα.
– Μπορεί η Ε.Ε. να βρει το δρόμο της σε αυτή την δύσκολη οικονομική συγκυρία, αντιμετωπίζοντας τα διαρθρωτικά της προβλήματα και ενισχύοντας την οικονομία και την ανταγωνιστικότητά της;
– «Πιστεύω ότι η σημερινή ανησυχία μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός καταλύτης για την προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Οι αυξανόμενες προκλήσεις, από την πολιτική του Τραμπ μέχρι τις οικονομικές και ασφάλειας ανησυχίες, οδηγούν τους ηγέτες της Ε.Ε. σε πιο τολμηρές αποφάσεις. Όταν υπάρχει κίνδυνος για τη συλλογική ασφάλεια, οι πολιτικές βουλήσεις για υπέρβαση διαφορών τείνουν να ενισχύονται. Επομένως, το κλειδί είναι να εστιάσουμε σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που θα ενσωματώνουν τα εθνικά συμφέροντα σε επίπεδο συμβιβασμού.
Η δύναμη της Ε.Ε. πολλές φορές έγκειται στην ικανότητά της να δημιουργεί βιώσιμους συμβιβασμούς. Αν μπορέσουμε να διοχετεύσουμε αυτήν την δυναμική σε στρατηγικές επιλογές, η Ένωση δεν θα απλώς επιβιώσει από αυτή την κρίση αλλά θα βγει πιο ισχυρή και ανταγωνιστική.»
– Πώς βλέπετε την κατεύθυνση του παγκόσμιου εμπορίου; Μπορεί η Ε.Ε. να βγει πιο δυνατή από τον εμπορικό πόλεμο; Θα ήταν ωφέλιμο να στραφεί περισσότερο προς την Κίνα;
– «Στον εμπορικό πόλεμο, όλοι χάνουν – δεν υπάρχουν νικητές. Η Ε.Ε. πρέπει να εργαστεί για να περιορίσει τη ζημιά και παράλληλα να βρει ευκαιρίες. Οι σημαντικές εμπορικές δυνάμεις υπογράφουν νέες συμφωνίες και η Ε.Ε. προσπαθεί να επεκτείνει και να διαφοροποιήσει τις συνεργασίες της. Χρειάζεται να υπερασπιστούμε το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα που στηρίζεται σε κανόνες. Αν αυτό διαλυθεί, οι συνέπειες θα είναι σοβαρές. Η Κίνα είναι σημαντικός παίκτης, αλλά οι σχέσεις πρέπει να βασίζονται σε αρχές όπως η αμοιβαιότητα και η διαφάνεια. Αν αποδεχτεί αυτές τις προϋποθέσεις, τότε μπορεί να συμβάλει στη λύση.»
– Πόσο εφικτή είναι η απεξάρτηση της Ε.Ε. από το ρωσικό φυσικό αέριο, και κινδυνεύει μήπως εξαρτηθεί από τις ΗΠΑ;
– «Η Ε.Ε. έχει ήδη παρουσιάσει σχέδιο για την κατάργηση των υπολειπόμενων ρωσικών εισαγωγών έως το 2027. Δεν είναι εύκολο, αλλά είναι εφικτό, με μια συντονισμένη προσέγγιση που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να προσαρμοστούν. Δεν νομίζω ότι κατευθυνόμαστε σε μια άλλη εξάρτηση. Έχουμε εργαστεί σκληρά για να διαφοροποιήσουμε προμηθευτές και διαδρομές ενέργειας. Στόχος μας είναι η δημιουργία πραγματικής ανθεκτικότητας και έχει γίνει δουλειά για την αποφυγή στρατηγικών εξαρτήσεων στο μέλλον.»
Δύσκολη η ειρήνη στην Ουκρανία
– Πόσο εφικτό είναι να λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία; Αποτελεί πραγματική απειλή η Ρωσία για την Ευρώπη;
– «Ο πόλεμος θα τελειώσει όταν η Ρωσία αποφασίσει να σταματήσει την εισβολή, αλλά δυστυχώς δεν είμαστε κοντά σε αυτό το σημείο. Ακόμα και οι φωνές που ζητούσαν “άμεσες συμφωνίες” αναγνωρίζουν αυτήν την πραγματικότητα. Παράλληλα, η Ε.Ε. πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, όχι μόνο λόγω αλληλεγγύης, αλλά για σοβαρούς λόγους. Η Ρωσία είναι πραγματική απειλή για την Ευρώπη, όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά και πολιτικά και ιδεολογικά. Αντιτάσσεται σε μια παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες και αξίες, τα οποία είναι θεμελιώδη για την Ε.Ε. Γι’ αυτό, η παραίτηση δεν είναι επιλογή.»
