Οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών της ΕΕ θα συζητήσουν αύριο τη ευρωπαϊκή άμυνα και την κατάσταση στην Ουκρανία, όπως αναφέρθηκε από ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ κατά την off the record ενημέρωση πριν από την έκτακτη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που θα πραγματοποιηθεί στις 6 Μαρτίου 2025, στην έδρα των Βρυξελλών.
Όσον αφορά τις οργανωτικές λεπτομέρειες, ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι οι δηλώσεις κατά την άφιξη των ηγετών θα ξεκινήσουν στις 11:30, ενώ η συνάντηση θα αρχίσει στις 12:30. Μετά το τέλος των διαπραγματεύσεων, θα υπάρξει συνέντευξη Τύπου από τους προεδρεύοντες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής.
Αναφορικά με το πρώτο θέμα, ο αξιωματούχος σημείωσε ότι η συζήτηση θα περιστραφεί γύρω από τη δέσμευση των ηγετών να προωθήσουν την αμυντική αυτονομία της Ευρώπης. «Αυτή είναι μια καθοριστική στιγμή για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», ανέφερε, λίγες ώρες πριν οι ηγέτες συναντηθούν για να εξετάσουν αυτά τα σημαντικά ζητήματα, λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες εξελίξεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κατάσταση στην Ουκρανία
Η συζήτηση για την Ουκρανία θα ξεκινήσει με την τρέχουσα κατάσταση και θα υπογραμμίσει τη θέση της ΕΕ σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, το μέλλον των διαπραγματεύσεων και θα αποστείλει σαφή μηνύματα υποστήριξης για την Ουκρανία, την ενίσχυσή της και τις εγγυήσεις ασφαλείας. Οι ηγέτες θα εξετάσουν το ρόλο που μπορεί να έχει η Ευρώπη και πώς μπορεί να συμβάλει, ακόμη και με τη δυνατότητα στρατιωτικής αποστολής. Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η στάση έχει αλλάξει μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών και αρκετές είναι διατεθειμένες να συμβάλουν, κάτι που καθιστά αυτή τη συγκυρία κατάλληλη για συζητήσεις, μετά τις συζητήσεις που έγιναν στο Παρίσι και το Λονδίνο.
«Ελπίζουμε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα μπορέσει να παραστεί αυτοπροσώπως, αλλιώς θα συμμετάσχει μέσω τηλεδιάσκεψης», δήλωσε ο αξιωματούχος για την παρουσία του Ζελένσκι στη Σύνοδο Κορυφής. Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπησης θα ενημερώσουν τους εταίρους τους σχετικά με τα αποτελέσματα της Συνόδου, συμπεριλαμβανομένων του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισλανδίας, της Νορβηγίας και της Τουρκίας.
Ευρωπαϊκή Άμυνα
«Πριν από τρεις μήνες, κανείς δεν πίστευε ότι θα μπορούσαμε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο», σημείωσε ο αξιωματούχος κατά την ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους σχετικά με το σχέδιο ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Άμυνας, επισημαίνοντας ότι προετοιμάζονται για τη «Λευκή Βίβλο» που θα παρουσιαστεί στο τέλος του μήνα.
Η ενίσχυση της αμυντικής αυτονομίας της Ευρώπης, η ευελιξία στα αμυντικά κονδύλια και η αύξηση των επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία είναι μερικά από τα θέματα που θα συζητηθούν, ενώ οι ηγέτες έχουν ήδη λάβει την επιστολή της προεδρεύουσας της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σχετικά με την «επανεξοπλιστική στρατηγική της Ευρώπης», την οποία παρουσίασε χθες.
Διαφωνίες και ΗΠΑ
Η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής καλείται να διαχειριστεί δύο σημαντικούς παράγοντες: τις θέσεις της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες έχουν εκφράσει τις διαφωνίες τους όσον αφορά τη συλλογική στήριξη της Ουκρανίας, προσθέτοντας τους δικούς τους περιορισμούς. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος συναντήθηκε στη Βουδαπέστη με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει ενότητα καθώς και ο πρόεδρος της Ουγγαρίας έχει ζητήσει από την ΕΕ να εξετάσει άμεσες συνομιλίες με τη Ρωσία. Σύμφωνα με κορυφαίο αξιωματούχο, υπάρχουν διαφωνίες, όμως θα προσπαθήσουμε να καταλήξουμε σε κοινή θέση και να αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα, ακόμη και αν αυτό φαίνεται δύσκολο.
Επιπλέον, αξιωματούχος της ΕΕ αναφέρθηκε στις σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι «οι σχέσεις είναι καλές» και τόνισε ότι η ΕΕ επιθυμεί να εξελιχθούν περαιτέρω, εστιάζοντας παράλληλα στη στρατηγική της αυτονομίας και κυριαρχίας. Όσον αφορά την πρόταση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι για σύνοδο ΕΕ-ΗΠΑ, ο αξιωματούχος σημείωσε ότι «καλωσορίζουμε την ιδέα και πρέπει να δούμε πότε θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί από τις δύο πλευρές».
Θέσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Στο σχέδιο συμπερασμάτων που επεξεργάζεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, επιβεβαιώνεται η συνεχής υποστήριξη της ΕΕ στην ανεξαρτησία και κυριαρχία της Ουκρανίας, ενώ επισημαίνει ότι «ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας έχει ευρύτερες συνέπειες για την ευρωπαϊκή και διεθνή ασφάλεια. Από την αρχή του πολέμου, η ΕΕ έχει τονίσει την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη, δίκαιη και μόνιμη ειρηνική λύση, βασισμένη στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου».
Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι «δεν μπορούν να υπάρξουν διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία» και «δεν μπορούν να υπάρξουν διαπραγματεύσεις που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τη συμμετοχή της Ευρώπης». Η ασφάλεια της Ουκρανίας, της Ευρώπης και η παγκόσμια ασφάλεια είναι αλληλένδετες. Η «ειρήνη μέσω της ισχύος» απαιτεί από την Ουκρανία να βρίσκεται σε στρατηγικά πλεονεκτική θέση με ισχυρές στρατιωτικές ικανότητες, τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια και μετά τις διαπραγματεύσεις για την λήξη του πολέμου.
Η ΕΕ θα συνεχίσει να παρέχει προβλέψιμη οικονομική βοήθεια στην Ουκρανία, προγραμματίζοντας 30,6 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2025 και εξετάζοντας τις απαιτούμενες στρατιωτές υποστήριξης, ιδίως στην αεροπορική άμυνα και την εκπαίδευση. Παράλληλα, ετοιμάζεται να ενισχύσει τις εγγυήσεις ασφαλείας σε συνεργασία με την Ουκρανία και τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, με σεβασμό στην πολιτική ασφάλειας των μελών της ΕΕ.
Στο δεύτερο θέμα που αφορά την Ευρωπαϊκή Άμυνα, όπως αναφέρεται, η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να παρέχει εξοπλισμό στις απαιτούμενες ποσότητες και ταχύτητες. Αυτό ισχύει και για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας. Η Επιτροπή έχει καταρτίσει μια λίστα προτεραιοτήτων για δράση, βασισμένη στα διδάγματα που έχουν αντληθεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία, και θα συζητήσει τους τομείς αυτούς κατά τη Σύνοδο.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επισημαίνει ότι μια ισχυρή και ικανή ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας θα ενισχύσει την παγκόσμια ασφάλεια και θα είναι συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ, το οποίο παραμένει θεμέλιο της συλλογικής άμυνας για τα κράτη μέλη. Καλεί τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να προετοιμαστούν ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο του 2025 και υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας με εταίρους εκτός ΕΕ.
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένει με ενδιαφέρον τη Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα, η οποία θα υπογραμμίσει την ανάγκη για αυξημένη χρηματοδότηση και ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής τεχνολογίας και βιομηχανίας, με θέματα που θα εξεταστούν στις επόμενες συναντήσεις του Μαρτίου και του Ιουνίου.
