Το ΥΠΕΝ προσπαθεί να εξισορροπήσει τις αποφάσεις του ΣτΕ με τις ανάγκες για οικιστική ανάπτυξη.
Μέσω νέων ρυθμίσεων και ζωνών, καθώς και της πιθανότητας δόμησης υπό ορισμένες προϋποθέσεις μέσω Περιοχών Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ), διαμορφώνεται μια νέα πολεοδομική στρατηγική για τους οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων.
Το Προεδρικό Διάταγμα, που έχει εκπονηθεί σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Επικρατείας, καθορίζει με ακρίβεια τους οικισμούς σε τρεις ζώνες και εισάγει τη δυνατότητα δόμησης στις λεγόμενες γκρίζες περιοχές.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, σκοπός είναι «να επιλυθεί μια μακροχρόνια εκκρεμότητα», η οποία άρχισε το 1985, όταν οι Νομάρχες άρχισαν να οριοθετούν οικισμούς χωρίς επαρκή νομική υποστήριξη.
«Το ΠΔ που έχει προετοιμαστεί διορθώνει αυτή την εκκρεμότητα. Το ΣτΕ είχε δηλώσει το 2005 ότι οι αποφάσεις των Νομαρχών δεν είχαν νόμιμο έρεισμα. Έτσι, οι οικισμοί κάτω από 2.000 κατοίκους κινδύνευαν να αμφισβητηθούν. Το ΠΔ φέρνει τάξη», τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Οι τρεις ζώνες
Το νέο Προεδρικό Διάταγμα αναγνωρίζει τρεις ξεχωριστές ζώνες:
- Ζώνη Α: Ο ιστορικός πυρήνας των οικισμών, προ του 1923, επιβεβαιωμένος με αεροφωτογραφίες από το 1939 ή το 1945.
- Ζώνη Β: Ο συνεκτικός τμήμα του οικισμού που δημιουργήθηκε μεταξύ 1923 και 1983.
- Ζώνη Β1: Το διασκορπισμένο τμήμα χωρίς συνοχή, στηριζόμενο επίσης σε αεροφωτογραφίες του 1983.
Εξαιρούνται πλήρως οι επεκτάσεις που έγιναν από νομάρχες μετά το 1985, ακόμα και αν έχουν οικοδομηθεί, καθώς χαρακτηρίστηκαν αυθαίρετες.
Αρχικά, το υπουργείο τις είχε εντάξει σε μια Ζώνη Γ’, αλλά το ΣτΕ απέρριψε τη ρύθμιση, θεωρώντας την ως υπερβολική οριοθέτηση χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
«Η Ζώνη Γ είναι απομακρυσμένη από τον οικιστικό ιστό, και το ΣτΕ δεν δέχθηκε αυτή την οριοθέτηση του νομάρχη. Η Πολιτεία εξετάζει νομοθετική ρύθμιση για τα ακίνητα που σχετίζονται γεωγραφικά με τον οικισμό», σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.
Το «παράθυρο» λύσης: Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ)
Η σκέψη του ΥΠΕΝ είναι ότι οι περιοχές που τίθενται εκτός ορίων οικισμών μπορεί να αποκτήσουν καθεστώς «Περιοχών Ελέγχου Χρήσεων» (ΠΕΧ), εφόσον εγκριθεί από το ΣτΕ.
Με αυτή τη ρύθμιση, τα οικόπεδα στις ΠΕΧ:
- δεν θα θεωρούνται πλήρως εκτός σχεδίου με υποχρέωση 4 στρεμμάτων,
- θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να αποκτήσουν δυνατότητα δόμησης με αρτιότητα από 2 έως 4 στρέμματα, εφόσον έχουν πρόσβαση σε κοινόχρηστο δρόμο,
- και θα έχουν καθορισμένες χρήσεις γης στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
Τοπικά Σχέδια και «άνιση μεταχείριση»
Η τελική απόφαση για το μέλλον αυτών των περιοχών θα ληφθεί στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια ή σε εξειδικευμένες μελέτες (π.χ. για Ρέθυμνο και Πήλιο) που προωθούνται ήδη.
Ωστόσο, η πολεοδομική αβεβαιότητα ενδέχεται να δημιουργήσει συναισθήματα άνισης μεταχείρισης. Όσοι κατάφεραν να κτίσουν φαίνεται να διασώζονται, ενώ οι υπόλοιποι μπορεί να χάσουν μόνιμα το δικαίωμα δόμησης.
