Σημαντικές κρίνονται οι εκλογές στην Πολωνία, όπου διεξάγεται ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών, οι οποίες θα καθορίσουν αν η χώρα θα εδραιώσει τη θέση της στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή θα στραφεί προς έναν εθνικισμό τύπου Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Ράφαλ Τρασκόφσκι, υποψήφιος του κυβερνητικού κεντρώου Πολιτικού Συνασπισμού (KO), και ο αντίπαλός του, Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος υποστηρίζεται από τους εθνικιστές “Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS)”, επιδιώκουν να κινητοποιήσουν τους υποστηρικτές τους και να κερδίσουν τη μάχη. Ο Τρασκόφσκι φαίνεται να έχει ένα μικρό προβάδισμα στις προεκλογικές δημοσκοπήσεις, αν και η διαφορά είναι εντός του περιθωρίου στατιστικού λάθους. Η ψηφοφορία αναμενόταν να ολοκληρωθεί στις 9 το βράδυ, με τα exit polls να ανακοινώνονται αμέσως μετά. Η εκλογική επιτροπή προβλέπει ότι τα τελικά αποτελέσματα θα ανακοινωθούν τη Δευτέρα το πρωί ή νωρίς το απόγευμα.
Αν και το κοινοβούλιο έχει τη μεγαλύτερη εξουσία στην Πολωνία, ο πρόεδρος μπορεί να ασκήσει βέτο στη νομοθεσία, γι’ αυτό η ψηφοφορία παρακολουθείται προσεκτικά από την Ουκρανία, τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και όλη την ΕΕ.
Οι δύο υποψήφιοι συμφωνούν στην ανάγκη για αυξημένες δαπάνες στην άμυνα, όπως ζητά ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ από την Ευρώπη, ενώ προτίθενται να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ουκρανία στον αγώνα της κατά της ρωσικής εισβολής.
Διαφωνίες σχετικά με την ένταξη στο ΝΑΤΟ
Ωστόσο, ο Τρασκόφσκι βλέπει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ως κρίσιμη για την ασφάλεια της Πολωνίας, ενώ ο Ναβρότσκι δήλωσε πρόσφατα ότι δεν θα την επικυρώσει ως πρόεδρος, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει τη συμμαχία σε πόλεμο με τη Ρωσία.
Ο Τρασκόφσκι τόνισε την ανάγκη για ισχυρές σχέσεις με τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον για να διασφαλιστεί η ασφάλεια της Πολωνίας, ενώ ο Ναβρότσκι, που συνάντησε τον Τραμπ στο Λευκό Οίκο τον Μάιο, δίνει προτεραιότητα στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Συμμετοχή στις εκλογές
Η προσέλευση ανήλθε στο 24,8% μέχρι το μεσημέρι, σύμφωνα με τον επικεφαλής της εκλογικής επιτροπής, Σιλγουέστερ Μαρτσινιάκ. Αυτό συγκρίνεται με το 24,7% στην ίδια φάση του δεύτερου γύρου των εκλογών του 2020, όταν η τελική συμμετοχή έφτασε το 68,2%.
«Το πιο σημαντικό είναι η εξωτερική πολιτική», δήλωσε ο Ρόμπερτ Κεπτσίνσκι, 53 ετών, κοινωνιολόγος που ψήφισε στη Βαρσοβία. «Δεν μπορούμε να κοιτάμε και προς τις δύο κατευθύνσεις, ΗΠΑ και ΕΕ – το να στηριζόμαστε μόνο στις ΗΠΑ είναι βραχυπρόθεσμο».
Η οικονομολόγος Μαρία Λουστσίνσκα, 73 ετών, εξέφρασε την συγκίνησή της για την ψήφο της. «(Οι εκλογές) είναι κρίσιμες γιατί καθορίζουν το μέλλον μας. Σε ποια χώρα θα μεγαλώσουν η κόρη μου και τα εγγόνια μου».
Σε περίπτωση νίκης του Ναβρότσκι, είναι πιθανό να ακολουθήσει παρόμοια πολιτική με τον απερχόμενο πρόεδρο Αντρέι Ντούντα, σύμμαχο του PiS, ο οποίος χρησιμοποίησε το βέτο για να αποτρέψει την επιστροφή των δικαστικών μεταρρυθμίσεων της προηγούμενης διοίκησης του PiS που υπονόμευσαν την ανεξαρτησία των δικαστηρίων.
Η ψηφοφορία αυτή έρχεται περίπου ενάμιση χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του Πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ και αποτελεί τη μεγαλύτερη δοκιμασία για την υποστήριξή του από τον ευρύ συνασπισμό, με τον Ναβρότσκι να προβάλλει το ψηφοδέλτιό του ως δημοψήφισμα για τις πολιτικές του.
Το 2023 υπήρξαν μεγάλες ουρές έξω από εκλογικά τμήματα σε πολλές πόλεις, με ορισμένα να παραμένουν ανοιχτά περισσότερο από το προγραμματισμένο. Οι αναλυτές σημείωσαν ότι η υψηλή συμμετοχή πιο νεαρών, φιλελεύθερων Πολωνών ήταν κρίσιμη για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας του Τουσκ.
Ο Τρασκόφσκι ελπίζει ότι θα υπάρξουν ανάλογες εικόνες την Κυριακή.
«Ενθαρρύνετε όσους περισσότερους Πολωνούς μπορείτε να ψηφίσουν στις προεδρικές εκλογές», δήλωσε σε συγκέντρωση στο Βλοτσλαβεκ, στην κεντρική Πολωνία, την Παρασκευή.
Ο Ναβρότσκι, που εμπνέεται από τον Trump και το κίνημά του Make America Great Again (MAGA), είπε στους υποστηρικτές του στην Μπιάλα Ποντλάσκα ότι «αυτές οι εκλογές θα μπορούσαν να κριθούν από μεμονωμένες ψήφους».
Κοινωνικά ζητήματα
Οι δύο υποψήφιοι διαφέρουν επίσης στα κοινωνικά ζητήματα, με τον Τρασκόφσκι να υποστηρίζει την απελευθέρωση των νόμων για τις αμβλώσεις και την υιοθέτηση πολιτικών για ζευγάρια LGBT, αντίθετα με τον Ναβρότσκι, ο οποίος πιστεύει ότι η κατεξοχήν καθολική Πολωνία πρέπει να προβάλει αντίσταση σε τέτοιες κινήσεις.
Ο πρώτος γύρος των εκλογών στις 18 Μαΐου έδειξε αυξανόμενη υποστήριξη για την ακροδεξιά κατά του κατεστημένου, υποδηλώνοντας ότι η κυρίαρχη πολιτική διχοτόμηση KO-PiS μπορεί να αρχίσει να κλονίζεται.
Ωστόσο, μετά από μια δύσκολη προεκλογική εκστρατεία, όπου ο Ναβρότσκι βρέθηκε αντιμέτωπος με αρνητικές αναφορές για συμπεριφορές του στο παρελθόν, οι υποψήφιοι των δύο βασικών κομμάτων εισέρχονται και πάλι στη δεύτερη φάση της εκλογικής διαδικασίας.
Το PiS διατηρούσε παραδοσιακά ισχυρή υποστήριξη σε μικρές πόλεις και αγροτικές περιοχές, ιδιαίτερα νότια και ανατολικά, που είναι γενικά πιο κοινωνικά συντηρητικές και φτωχότερες, γεγονός που τροφοδοτεί την αίσθηση αποκλεισμού που εκμεταλλεύεται το PiS.
«Θέλουν να δημιουργήσουν μια Πολωνία για τις ελίτ», ανέφερε ο Ναβρότσκι στους ψηφοφόρους στην Μπιάλα Ποντλάσκα, αναφερόμενος στους αντιπάλους του από την KO.
Από την πλευρά της, η KO προπαγανδίζει μια φιλοευρωπαϊκή κεντρώα ατζέντα που απευθύνεται σε πιο φιλελεύθερους Πολωνούς, κυρίως σε αστικές περιοχές ή μεγαλύτερες κωμοπόλεις.
Ο Τρασκόφσκι αντλεί αισιοδοξία από τη συμμετοχή σε συγκέντρωση στο Τσιεσανοβ, στην κεντρική Πολωνία.
«Βλέποντας αυτήν την κινητοποίηση, βλέπω τις ελπίδες σας – ελπίδα για ένα μέλλον όπου η Πολωνία θα έχει ηγετικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε.
Πηγή: Reuters
