Τα μνημόνια και το PSI αποτελούν κρυφές απειλές για την οικονομία, παραμένοντας επιβλαβή μέχρι να επιτευχθούν υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης που θα στηρίζονται στην παραγωγή και τις εξαγωγές ανταγωνιστικών προϊόντων.
Με βάση τις συμφωνίες των προηγούμενων ετών, η Ελλάδα εξυπηρετεί σήμερα χρέος ύψους 310 δισ. ευρώ, το οποίο θα φτάσει τα 415 δισ. μετά το 2032, όταν θα προστεθούν και 109 δισ. ευρώ που είχαν περίοδο χάριτος κατά την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή ήταν η βάση του τρίτου μνημονίου, το οποίο ήταν το πιο αυστηρό και επιβεβαίωσε τις συνέπειες των δύο προηγούμενων.
Μετά την χρεοκοπία, το ιδιωτικό χρέος εκτοξεύτηκε στα 200 δισ., ενώ η δημόσια περιουσία μεταφέρθηκε στο υπερταμείο (για 99 χρόνια) χωρίς εκτίμηση. Η κατάρρευση του ιδιωτικού τομέα οδήγησε σε Funds που δανείζουν Έλληνες πολίτες και επιχειρήσεις προσφέροντας έως το 5% της αξίας τους, για να πωλούν μετά το 60% ή το 70%. Αυτά τα κεφάλαια φεύγουν στο εξωτερικό, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ΑΕΠ, το οποίο, πληθωρισμένο, αγγίζει με δυσκολία τα επίπεδα πριν την χρεοκοπία, σε μία κοινωνία όπου η αγοραστική αξία έχει μειωθεί κατά 35% από το 2009 έως το 2024.
Αντίθετα, προκειμένου να διαχειριστεί τις πιέσεις που αντικατοπτρίζονται και στο έλλειμμα ύψους 15 δισ. στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, η χώρα παρουσιάζει πλεονάσματα περίπου 10 δισ. ευρώ, προκειμένου να υποστηρίξει ότι το χρέος είναι βιώσιμο.
Στο πλαίσιο αυτό, ο νέος υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, σκοπεύει να ενταθεί η προπληρωμή του χρέους, ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, εκμεταλλευόμενος τον υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ.
Ενώ το ΑΕΠ αυξάνεται, αυτή η ευλογία φέρνει παλιές υποχρεώσεις πού απειλούν με αύξηση του χρέους.
Το 2012, με την αλλαγή όρων διαγραφής του 40% από τα ομόλογα που κατείχαν ιδιώτες (μέσω PSI), αποφασίστηκε να δοθεί στους κατόχους των νέων μειωμένων ομολόγων ένα κίνητρο μέσω warrant (δικαιώματος) με ρήτρα ΑΕΠ. Αυτό τους έδινε το δικαίωμα για αυξημένο κουπόνι 1% στη λήξη, με δύο προϋποθέσεις: (α) ο ρυθμός ανάπτυξης να ξεπεράσει το 2% και (β) το ΑΕΠ της χώρας να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα.
Εάν τα warrants ενεργοποιηθούν το 2027, το Δημόσιο θα επιβαρυνθεί με επιπλέον τόκους 9 δισ. ευρώ. Ο ΟΔΔΗΧ, για να αποτρέψει αυτή την εξέλιξη, ανακοίνωσε ότι θα παρέμβει με πρόταση εξαγοράς των δικαιωμάτων με ποσό περίπου 160 εκατ. ευρώ. Η αποδοχή από τους ομολογιούχους θα εξαρτηθεί από τις προβλέψεις τους σχετικά με τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους κατά την εξόφληση, και η θετική πορεία του ΑΕΠ θα οδηγήσει σε αύξηση των τόκων!
