Η κυβέρνηση φαίνεται να προχωρά σε πιο ήπιες στρατηγικές για την πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου μνημονίου.
Το οικονομικό επιτελείο προγραμματίζει ετήσιες πρόωρες αποπληρωμές περίπου 5,3 δισ. ευρώ, με στόχο την εξόφληση των διμερών δανείων μέχρι το τέλος του 2031, δέκα χρόνια νωρίτερα από τον αρχικά προβλεπόμενο προγραμματισμό.
Κατά την επίσκεψή του στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, ο υπουργός Οικονομικών επανέλαβε την πρόθεση να αρχίσουν φέτος οι πρόωρες αποπληρωμές των GLFs. Το τρέχον υπόλοιπο ανέρχεται σε 31,6 δισ. ευρώ, με 27,6 δισ. ευρώ ήδη αποπληρωμένα. Η επόμενη δόση προβλέπεται το 2029.
Ωστόσο, εντός των προσεχών μηνών -πιθανόν προς το τέλος του έτους- θα γίνει πρόωρη αποπληρωμή των δόσεων του 2032 και 2033, αφού ολοκληρωθούν τα απαραίτητα γραφειοκρατικά βήματα με τις χώρες της Ευρωζώνης και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.
Με τον ίδιο τρόπο, το 2026 θα εξεταστούν οι δόσεις των ετών 2034 και 2035, ακολουθώντας οι δόσεις των 2036 και 2037. Με τις ετήσιες αποπληρωμές των 5,3 δισ. ευρώ, η Ελλάδα θα ολοκληρώσει την αποπληρωμή των διμερών δανείων το 2031, αν και 10 χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό χρονοδιάγραμμα.
Υπήρχε πρόταση για πιο επιθετική πολιτική αποπληρωμών, με ετήσιες καταβολές 8 δισ. ευρώ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει στη διαγραφή του πρώτου μνημονίου έως το 2027-2028. Ωστόσο, λόγω διεθνούς αβεβαιότητας, κρίθηκε σκόπιμο να ακολουθηθεί πιο συντηρητική προσέγγιση ώστε να διατηρηθεί η ρευστότητα στα κρατικά ταμεία.
Οικονομοτεχνικοί λόγοι
Υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και οικονομικοί λόγοι που προκρίνουν την αποπληρωμή των δόσεων μετά το 2032:
1. Οι υποχρεώσεις χρεολυσίων του 2032 είναι ιδιαίτερα υψηλές, φτάνοντας τα 17,26 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με τα 9,1 δισ. ευρώ του 2031. Η πρόωρη αποπληρωμή θα μειώσει αυτό το ποσό κατά 2,6 δισ. ευρώ, αποτρέποντας τυχόν αρνητικές αντιδράσεις στις αγορές.
2. Ο ΟΔΔΗΧ έχει εκδώσει swaps που εξασφαλίζουν ότι δεν θα υπάρξουν επιβάρυνση από ενδεχόμενη αύξηση επιτοκίων. Η αποπληρωμή των δανείων αφήνει τα swaps «γυμνά», συνεχίζοντας να αποφέρουν τόκους και μειώνοντας τη συνολική επιβάρυνση για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Ταμειακά διαθέσιμα
Αυτή τη στιγμή, τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονται σε 44 δισ. ευρώ, καθώς ολοκληρώνεται το φετινό χρηματοδοτικό πρόγραμμα και τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα προσθέτουν ρευστότητα. Μετά τις πρόωρες αποπληρωμές το 2025, ο στόχος είναι το υπόλοιπο να παραμείνει πάνω από 32-35 δισ. ευρώ, καθώς το «μαξιλάρι» ρευστότητας είναι κρίσιμο για τη συγκράτηση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων.
Με τις πρόωρες αποπληρωμές, ο ΟΔΔΗΧ επιδιώκει να μειώσει το χρέος τόσο σε απόλυτο ποσό όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Από τα 365 δισ. ευρώ, θα επιδιωχθεί να περιοριστεί ο συνολικός όγκος χρέους στα 362 δισ. ευρώ. Η αναλογία προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από το 153,6% το 2024 στο 145,7%.
Εκτιμήσεις για βελτίωση της αναλογίας χρέους/ΑΕΠ
Ο ΟΔΔΗΧ και διεθνείς οργανισμοί (ΔΝΤ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κ.ά.) εκτιμούν ότι η τάση μείωσης της αναλογίας χρέους προς ΑΕΠ θα συνεχιστεί, με ρυθμό άνω των 6 ποσοστιαίων μονάδων ετησίως, ανάλογα με την ανάπτυξη της οικονομίας και τον καθορισμό του ύψους του χρέους.
Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης εκτίμησε ότι μέχρι το 2029, η Ελλάδα θα πάψει να είναι η χώρα με την υψηλότερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, η Ελλάδα θα προσπεράσει χώρες όπως η Ιταλία, Γαλλία και Βέλγιο στον συγκεκριμένο δείκτη. Για παράδειγμα, η Ιταλία αναμένεται να έχει αναλογία 137,7% το 2030, ενώ η Γαλλία θα φτάσει το 128,4%. Η Ελλάδα, βάσει τωρινών εκτιμήσεων, θα έχει αναλογία παρόμοια με αυτή των G7 και των ΗΠΑ.
